Autonome hoevewijk wint de Jonge Baekeland 2013

Vrijdag 3 mei vond in de Nationale Plantentuin van België in Meise de finale plaats van de Jonge Baekeland, een wetenschapswedstrijd voor leerlingen uit de derde graad secundair onderwijs. Thema was dit jaar de ‘boerderij van de toekomst’. Het vijfde jaar industriële wetenschappen van het GTI Londerzeel kaapte met de ‘autonome hoevewijken’ de hoofdprijs weg.

De Jonge Baekeland is een wedstrijd rond innovatie voor jongeren, georganiseerd door wetenschapsorganisatie Bio-MENS. De leerlingen krijgen de opdracht een kritische mening te formuleren rond een welbepaald thema, en vooruitstrevende ideeën te ontwikkelen die ze moeten uitwerken en tijdens de finale voorstellen via een presentatie, een maquette, een tekening, een schaalmodel, enzovoort.

Maar de verschillende ploegen moesten hun ideeëngoed ook verbaal kunnen verdedigen. Na de voorstelling van de projecten kruisten ze de degens tijdens een debat dat opgebouwd werd rond twee stellingen: de globale voedselproblematiek en genetisch gemodificeerde gewassen. Wat het eerste onderwerp betreft bleken de zes finalisten het over één ding eens: het voedsel op deze planeet wordt oneerlijk verdeeld, en ons kapitalistisch economisch systeem zit daar voor iets tussen. Verder moeten we hier in het Westen de voedselverspilling aanpakken en onze consumptiepatronen aanpassen.

Wat de ggo’s betreft, lagen de meningen verder uiteen. Voor sommigen zijn ze dé oplossing om de honger de wereld uit helpen, voor andere zijn ze volstrekt overbodig, aangezien we vandaag al genoeg voedsel produceren om anderhalf keer de wereldbevolking te voeden. Bovendien lost het de ongelijkheid niet op, want het rijke Westen zal meer voedsel hebben, maar het arme Zuiden niet. Nochtans lijkt het ggo-katoen in enkele Afrikaanse landen wel voor meer opbrengsten te zorgen voor de arme boeren, zo viel te horen.

Landbouwterrassen in de stad, een spacefarm of bolle landbouwcomplexen in zee: de zes finalisten lieten voor hun innovatief project hun creativiteit de vrije loop. Uiteindelijk gingen de leerlingen uit het vijfde jaar industriële wetenschappen van het GTI Londerzeel met de hoofdprijs aan de haal. Hun project rond autonome hoevewijken in Londerzeel stak er volgens de jury bovenuit. In hun concept werden boerderijen gekoppeld aan zelfvoorzienende eco-dorpen. Tijdens de ontwikkeling van hun idee werkten ze twee concrete modellen uit in Londerzeel, waarbij ze op een zeer directe manier hun theorie aan de praktijk toetsten.

De jury loofde hun uitgebreide voorbereiding: de jongens deden een grondige literatuurstudie, bezochten tal van landbouwbedrijven en voerden zelf ook wetenschappelijk proeven uit, waardoor het eindresultaat een coherent en goed onderbouwd project werd. Hun prijs, geschonken door de Nationale Loterij, kregen ze uit handen van Ellen Vaneynde, beter bekend als de ‘Schoonste boerin van Vlaanderen’.