"Als Russen schieten, moet Europa gewonden verzorgen"

"Als Rusland met zijn boycot tegen Europees vlees op Europa schiet, dan moet Europa zijn gewonden verzorgen." Dat beeld gebruikt Thierry Smagghe, gedelegeerd bestuurder van FEBEV, de beroepsorganisatie van slachthuizen en uitsnijderijen, om de situatie van de dalende prijzen voor varkensvlees te beschrijven. De varkenshouders van het Algemeen Boerensyndicaat (ABS) dreigen ermee geen varkensvlees te leveren aan de Belgische verkoopkanalen tegen de eindejaarfeesten. Net als de warenhuizenfederatie Comeos en landbouworganisatie Boerenbond vindt ook FEBEV dat geen goed idee. "De oplossing moet van Europa komen", klinkt het ook hier.

"Ik heb alle begrip voor de emotionele noodkreet van de varkenshouders van ABS", zegt FEBEV-bestuurder Thierry Smagghe. "Het is een schreeuw om hulp die moet worden beantwoord, maar dan wel door de Europese instanties. Die moeten nu hun verantwoordelijkheid opnemen. Voor de perentelers hebben ze dat al gedaan, eigenlijk hadden ze het ook al lang voor de varkenshouders moeten doen. Het is nog niet gebeurd, maar het kan alsnog, er zijn precedenten en mogelijkheden genoeg, via exportrestituties bijvoorbeeld."

Een boycot van de Belgische markt, zoals gepland door de ABS-varkensboeren, zal niets uithalen, vindt FEBEV. Hij herhaalt de woorden van Boerenbondvoorzitter Vanthemsche die zei dat hij niet wil meemaken dat er met kerst en eindejaar alleen Deens varkensvlees in de Belgische winkels ligt. Slachthuizenfederatie FEBEV en Fenavian, de Belgische federatie van de vleeswarenproducenten, waarschuwen voor 11.000 werknemers die in de eindejaarperiode technisch werkloos zouden worden als de aanvoer van varkens wegvalt. Het zou volgens Smagghe ook bijzonder moeilijk zijn om achteraf de door de boycot verloren klanten terug te winnen.

"We hebben alle begrip voor de frustraties van de varkenshouders", zegt Piet Vanthemsche, voorzitter van Boerenbond. "Maar zo een boycot zal niet helpen. Dit moet Europees worden geregeld. We zijn geen eiland in Europa.” Boerenbond vraagt van de EU inkomensondersteunende maatregelen. "Op korte termijn vragen we exportrestituties, op lange termijn moeten nieuwe afzetmarkten gezocht worden", zei Vanthemsche vrijdag aan Belga. Een boycot is volgens Vanthemsche al eens in 2011 overwogen, “maar ook toen kwamen we tot de slotsom dat we in Europa niet zwaar genoeg wegen om invloed op de prijszetting te hebben, met onze beperkte zes procent van de Europese varkensproductie."

Intussen, vindt Vanthemsche, moet er met alle betrokken sectoren gekeken worden wat we hieraan kunnen doen. "Bijvoorbeeld meer promotie maken voor ons Belgisch varkensvlees, dat tot de wereldtop behoort. Er kan ook afgesproken worden om 'prijshoudend' te werken. We hebben dat in januari 2011 op Europees vlak ook gedaan tijdens de dioxinecrisis in Duitsland. Zoiets gebeurt dan in overleg met de Mededingingsautoriteiten."

Door de aanhoudend slechte prijzen gaan er op de Facebookpagina van de Vlaamse varkensboeren meer stemmen op voor productiebeperking. Het regent voorstellen - het ene al ingrijpender dan het ander - van de producenten die hopen dat ze door minder te produceren meer kunnen verdienen: vleesvarkens lichter afleveren, de kleinste biggen verkopen na het spenen, niet streven naar steeds meer biggen per zeug, een drastische afbouw van de zeugenstapel, afgeschreven stallen afbreken, een uitbreidingsstop, een warme sanering van de sector door middel van een uitstapregeling, enz.

Tezelfdertijd worden er echter twijfels geuit bij de haalbaarheid van alle voorstellen rond aanbodbeheersing. De sector telt immers varkens die op contract voor voederfirma's geteeld worden, er is het gebrek aan solidariteit in de sector dat vaak roet in het eten gooit en voor bedrijven is productiebeperking helemaal niet eenvoudig te organiseren.