Van polderboerderij tot STEM-campus: PITO Stabroek viert 100 jaar onderwijs
ReportageDe Antwerpse provinciale landbouwschool PITO Stabroek blaast dit jaar honderd kaarsjes uit en lanceerde vorige vrijdag een tentoonstelling. Met de expo ‘100 jaar PITO’ blikt de school terug op een eeuw onderwijsgeschiedenis. Van een bescheiden landbouwschool in de Antwerpse polder groeide ze uit tot een moderne secundaire school met STEM-richtingen en meer dan 1.300 leerlingen. Duizenden Antwerpse landbouwers gingen er ooit naar school. Ook nu blijft de school in trek bij aspirant-boeren.
Het verhaal van PITO Stabroek begint in 1924, wanneer de Antwerpse provincieraad groen licht geeft voor de oprichting van een landbouwschool in de regio. In 1926 opent de school haar deuren op de hoeve van de familie De Bie in Stabroek. Het succes laat niet lang op zich wachten: al in 1931 trekt een eerste opendeurdag duizenden bezoekers.
Na de Tweede Wereldoorlog groeit het aanbod snel. In 1949 studeren de eerste landbouwtechnici af met een A2-diploma. De uitbreiding van de Antwerpse haven geeft een nieuwe impuls: de nieuwe richtingen scheikunde en mechanica doen hun intrede. In 1969 bezegelt een naamsverandering die evolutie: ‘Provinciaal Instituut voor Technisch Onderwijs’, kortweg PITO.
Vandaag biedt PITO Stabroek zowel agrarische opleidingen als een ruim gamma aan STEM-richtingen aan. En dit binnen drie finaliteiten: doorstroomfinaliteit, dubbele finaliteit en arbeidsmarktfinaliteit. Elk schooljaar starten er zo’n 1.300 leerlingen. Ongeveer de helft van deze leerlingen schrijft zich in voor de opleiding landbouw.
100 jaar Pito
De tentoonstelling ‘100 jaar PITO’ neemt bezoekers mee doorheen een eeuw schoolgeschiedenis aan de hand van historische en recente documenten, beelden en filmpjes. Een team van medewerkers, oud-collega’s en leerkrachten stelde de expo samen.
“PITO Stabroek toont al honderd jaar hoe sterk en relevant provinciaal onderwijs is”, duidde Luk Lemmens (N-VA), eerste gedeputeerde van de provincie Antwerpen. “Wat begon als een landbouwschool in de polder, is vandaag een moderne campus waar wetenschap, techniek, innovatie en praktijkgericht onderwijs samenkomen. Die evolutie illustreert ook de strategische rol van het provinciaal onderwijs. Snel kunnen inspelen op maatschappelijke veranderingen, opleidingen aanbieden die aansluiten bij wat onze economie en arbeidsmarkt nodig hebben, en jongeren alle kansen geven om zich te ontwikkelen.”
Hoewel landbouw zijn positie moet delen met technische STEM-opleidingen, blijft de studierichting volgens Steve Fryns in trek bij jongeren. Hij is pedagogisch directeur van de afdeling Land- en Tuinbouw. De landbouw wordt dan wel geteisterd door onzekerheid en een lage opvolgingsgraad bij landbouwbedrijven, het aantal studenten is al jaren stabiel. Een groot deel van deze studenten is van boerenafkomst, maar volgens hem zijn er ook veel studenten zonder boerende ouders.
Tijdens de plechtige opening van de expo lopen studenten af en aan op het schoolplein, waaronder Sam Francken uit Wuustwezel.
Boerendochter kiest voor lassen
We troffen de boerendochter eerder samen met haar moeder Sabina Vandeweyer. Dat was begin 2024 in Merksplas, bij de Boerenbond-protestactie ‘Zet de boer niet botweg aan de kant’. De 17-jarige volgt in Stabroek geen opleiding landbouw, maar een opleiding tot lasser. “Over landbouw leer ik thuis wel”, grapt Sam, die wel degelijk lasser wil worden.
Haar vader Luk Francken volgde, ondanks zijn landbouwambities, ook een lasopleiding. “Vroeger zei men dat je voor boer niet naar school moet gaan, want dat leer je thuis wel. Leer alvast een stiel. Dat komt altijd van pas”, verklaart Sabina Vandeweyer, melkveehouder in Wuustwezel. Zij mocht na lang aandringen thuis toch naar de landbouwschool. Na drie jaar VITO in Hoogstraten verhuisde zij naar PITO in Stabroek, dat destijds als provinciale school volgens haar beter uitgerust was en goedkoper.
School legt bussen in naar landbouwgemeenten
Dat PITO Stabroek zelf ook nog toekomst ziet in haar rol als land- en tuinbouwschool, blijkt uit de inzet van vijf private touringcars waarmee leerlingen tot in het Turnhouts Vennengebied worden opgehaald.
Ook blijft de school investeren in nieuwe landbouwfaciliteiten. Zo is er recent een nieuwe schuur/loods voor mechanica opgeleverd en staat binnen enkele jaren de vervanging van de melkrobot in de melkveestal op de planning. “Hopelijk zal deze verjaardag over honderd jaar opgenomen worden in de historische tentoonstelling die dan zal worden opgetuigd”, besloot Luk Lemmens de officiële opening van het verjaardagsfeest.
