Adviesraden waarderen klimaatinspanning van landbouw

SALV, Minaraad en SERV brachten een gezamenlijk advies uit over het Vlaams klimaatbeleidsplan, dat zowel de broeikasgasuitstoot wil verminderen als ons moet voorbereiden op de gevolgen van de klimaatverandering. De adviesraden merken op dat de landbouw reeds een grote inspanning leverde, namelijk een reductie van 20 procent broeikasgasuitstoot sinds 1990. De emissie-inventaris wordt op applaus onthaald.

Het Vlaams mitigatieplan is van toepassing op de niet-ETS sectoren mobiliteit, gebouwen, landbouw en op industrie die niet onder de CO2-emissiehandel valt. Het heeft als doel de uitstoot van broeikasgassen tegen 2020 met 15 procent te reduceren.

De adviesraden SALV (landbouw), Minaraad (milieu) en SERV (socio-economisch) stellen vast dat het voorliggende plan een reductie met 5,4 procent vooropstelt, wat zij ontoereikend vinden. De resterende reductie zou de Vlaamse overheid willen realiseren met flexibiliteitsmechanismen en/of bijkomende inspanningen op eigen bodem.

De raden kiezen resoluut voor die tweede optie "omdat extra interne maatregelen ook voordelen kunnen opleveren". Er zijn naar verluidt nog veel mogelijkheden in de sectoren mobiliteit en gebouwen. Ze vinden bovendien dat de vereiste verdergaande emissiereducties na 2020 maar beter nu worden voorbereid. Daarom leest het advies als een pleidooi voor een grotere broeikasgasreductie via maatregelen die "technisch uitvoerbaar en economisch haalbaar zijn, en waarvoor een maatschappelijk draagvlak wordt opgebouwd".

Een ambitieus klimaatbeleid vereist uiteraard een voldoende financiering, en daar ontbreekt het volgens de raden nog aan. Het ruimer kader van het mitigatieplan is de Europese doelstelling om de broeikasgasuitstoot tegen 2050 met maar liefst 80 tot 95 procent terug te dringen. Om Vlaanderen voor te bereiden op deze grote reductie vragen de adviesraden om een "Vlaamse routekaart 2050" op te stellen.

Het in rekening brengen van reeds geleverde inspanningen is belangrijk om de draagkracht van en het draagvlak bij een sector te vrijwaren. "Goede leerlingen mogen indirect niet gestraft worden voor de inspanningen die ze in het verleden reeds leverden", klinkt het. Zo heeft de Vlaamse landbouwsector al een lange weg afgelegd. In 2010 bedroeg de totale emissie van broeikasgassen uit de landbouw ongeveer 7.500 kton CO2-equivalenten, een daling met bijna 20 procent ten opzichte van 1990. Ter vergelijking: in dezelfde tijdspanne namen de totale emissies van broeikasgassen in Vlaanderen slechts met één à twee procent af.

SALV, SERV en Minaraad zijn tevreden met het voornemen om een 'emissie-inventaris' op te stellen. Dat zou toelaten de bijdrage van de land- en tuinbouwsector tot de energieproductie (WKK, groene stroom, groene warmte), evenals het effect ervan op de uitstoot van broeikasgassen in kaart te brengen. In het huidige systeem is het zo dat een WKK op een glastuinbouwbedrijf leidt tot meer broeikasgassen op het conto van de landbouwsector. Het eventuele voordeel gaat naar de elektriciteitssector (minder productie van elektriciteit) of de industrie (in geval warmte en/of elektriciteit wordt afgenomen).

In het tweede deel van het advies gaat het over het Vlaams adaptatieplan. Dat bevat maatregelen voor 11 plansectoren, waaronder landbouw en visserij, om zich aan te passen aan de klimaatverandering. De adviesraden merken op dat het overleg dat vooraf ging aan de opmaak van het adaptatieplan in sectoren zoals landbouw goed verliep, terwijl er in andere sectoren amper overleg was. Zij vragen om in de toekomst te blijven investeren in (inter-)sectoraal overleg.

Het begrip veerkracht wordt in het adaptatieplan alleen in een ecologische context genoemd. SALV, SERV en Minaraad merken op dat ook de economie nood heeft aan voldoende veerkracht. De overheid kan een bijdrage leveren. In de visserij kan ze bijvoorbeeld de reconversie van de vloot steunen, promotiecampagnes voor onbekende vissoorten voeren en wetenschappelijk onderzoek naar de veranderende visbestanden uitvoeren en ondersteunen.

Meer info: advies Minaraad, SERV & SALV