"Acties tegen fosforverontreiniging opnemen in MAP5"
nieuws
In een gezamenlijk advies van adviesraden SALV (landbouw), SERV (socio-economisch) en Minaraad (milieu en natuur) over het ontwerp van de tweede generatie stroomgebiedbeheerplannen komt de fosforproblematiek ter sprake. Voor huishoudens lijkt het uitbouwen van saneringsinfrastructuur hen in veel gevallen een kosteneffectieve maatregel. De overheid krijgt ook het advies om na te gaan of de industrie de lozing van afvalwater dat rijk is aan fosfor verder kan terugdringen. De landbouwsector dient op twee sporen te werken: maatregelen op het vlak van bemesting - die deel kunnen uitmaken van het nieuwe mestactieplan - en afspoeling van het nutriënt voorkomen door erosie te bestrijden.
Van alle chemische parameters voor de waterkwaliteit is fosfor degene waarvoor de meeste waterlichamen de norm niet halen. In het advies van SALV, SERV en Minaraad gaat daarom specifieke aandacht uit naar fosfor en de maatregelen die nodig zijn om de waterkwaliteit te verbeteren. De belasting van het oppervlaktewater met fosfor wordt in Vlaanderen veroorzaakt door landbouw (43,6%), huishoudens (40,93%) en bedrijven (15,48%).
Specifiek naar landbouw toe adviseren de raden om maatregelen met effect op de fosforbelasting van het oppervlaktewater op te nemen in het mestactieplan, hoewel de focus daarin op een ander nutriënt (stikstof) ligt. Het MAP geeft immers uitvoering aan de Europese Nitraatrichtlijn. De raden vinden fosformaatregelen toch thuishoren in het actieplan omdat maatregelen in uitvoering van de Nitraatrichtlijn een positief effect hebben op fosfor en vice versa. Over de vraag in hoeverre het voorstel van minister Schauvliege voor een vijfde mestactieplan de fosforproblematiek aanpakt, verschillen de middenveldorganisaties van mening.
Afspoeling van fosfor van landbouwpercelen kan volgens de drie adviesraden vermeden worden via brongerichte maatregelen die vermijden dat er erosie optreedt en, wanneer erosie zich toch voordoet, via oeverzones en bufferstroken. De bijstand die gemeentelijke erosiecoördinatoren kunnen verlenen, wordt in de verf gezet. De raden vinden het wenselijk het erosiebeleid meer geïntegreerd aan te pakken en af te stemmen met het ruime water- en bodembeleid. Ze vragen om bij de evaluatie van de erosieverplichtingen naast de haalbaarheid van die maatregelen voor landbouwers ook de milieukundige resultaten te bestuderen.
Vooraleer een maatregel die de fosforuitspoeling aanpakt een meetbaar effect heeft, kunnen er meerdere jaren tot zelfs decennia verstrijken. Door de interactie tussen het nutriënt en de bodem resulteert een verminderde fosforbemesting niet altijd meteen in lagere verliezen uit de bodem. Bovendien is er een langdurige vrijgave uit de fosforvoorraden die zich opgestapeld hebben in diepere bodemlagen en riviersedimenten. Hiermee moet rekening gehouden worden in de verwachte resultaten van de modellen, maar het betekent volgens de raden dat de reeds lopende maatregelen zeker voortgezet moeten worden en dat er snel met de eventueel gewijzigde (MAP5) en bijkomende maatregelen moet begonnen worden.
