Actie op zeven fronten voor verbetering waterkwaliteit

Het voortgangsrapport van de Mestbank maakte deze week duidelijk dat de Vlaamse mestbalans in evenwicht is, maar de waterkwaliteit nog beter moet. Met een reeks acties zorgt leefmilieuminister Joke Schauvliege voor intensieve ondersteuning van de sector. Zo brengt coördinatiecentrum CVBB, dat vanuit Leefmilieu 2,5 miljoen euro middelen krijgt, landbouwers en deskundigen samen in waterkwaliteitsgroepen.

Uit de resultaten van de MAP-meetpunten en de nitraatresidumetingen, blijkt dat in sommige regio’s van Vlaanderen de verontreiniging van het oppervlaktewater door meststoffen nog steeds een probleem blijft. “We staan voor het jaar van de waarheid want binnen een jaar volgt al een nieuwe Europese evaluatie”, zegt minister Schauvliege. “Niemand kan ontkennen dat er al een moeilijke weg is afgelegd maar het laatste stuk is het steilste." Zij roept alle betrokkenen op om alle zeilen bij te zetten.

Vandaag wordt reeds op zeven fronten gewerkt aan de verbetering van de waterkwaliteit. Zo wordt vanuit de begroting Leefmilieu jaarlijks 2,5 miljoen euro vrijgemaakt voor de werking van het Coördinatiecentrum Voorlichting en Begeleiding duurzame Bemesting (CVBB). De minister ziet collectieve en individuele begeleiding van land- en tuinbouwers als een sterk sturend instrument. Daarom brengt CVBB landbouwers samen met deskundigen van praktijkcentra om lokale knelpunten te analyseren en op te lossen. Daarnaast wil CVBB de land- en tuinbouwer individueel begeleiden zodat praktische bedrijfsproblemen aangepakt kunnen worden.

Voor de coördinatie en stimulering van wetenschappelijk onderzoek omtrent duurzame bemesting werd een onderzoeksplatform opgericht. Daarvoor wordt jaarlijks vanuit de begroting Leefmilieu één miljoen euro voorzien. Alle wetenschappelijke instellingen, universiteiten en praktijkcentra werken hier aan mee. Het platform moet zorgen voor een efficiëntere inzet van de onderzoeksmiddelen inzake bemesting en voor afstemming tussen zowel fundamenteel als praktijkgericht onderzoek.

Bij het afbakenen van de focusgebieden, waar strengere nitraatresiduwaarden gelden, bleek dat in meer dan de helft van Vlaanderen de doelstellingen wel worden gehaald, maar dat op andere plaatsen de kwaliteit onvoldoende verbetert. Om de kwaliteit verder te verbeteren, wordt 44.000 hectare extra als focusgebied omschreven. In deze focusgebieden moeten prioritair bijkomende inspanningen worden geleverd.

De controles van het mestbeleid gebeuren gerichter. Het handhavingsbeleid wordt geheroriënteerd door meer te focussen op milieufraude en minder op zuiver administratieve tekortkomingen. Zo liggen de controle-accenten in 2013 op de opbrenging van mest, de dierbezetting en het oordeelkundig gebruik van mestopslag en een correcte inschatting van de mestsamenstelling.

De papierwinkel wordt stelselmatig afgebouwd door de uitbouw van e-loketten. Zo werd in 2012 het Mestbankaangifteloket gelanceerd. Vanaf 2013 zullen landbouwers die hun aangifte digitaal indienen bij de Mestbank, heel snel hun mestbalans kennen zodat ze hun bemesting meteen kunnen bijsturen. Daarnaast werd het Mestdecreet gescreend om daar waar mogelijk vereenvoudiging aan te brengen.

Om de efficiëntie van zowel de begeleiding van de landbouwers als de controle op het terrein te verhogen, werden de functies 'controle' en 'begeleiding' binnen de Vlaamse Landmaatschappij (VLM) dit jaar gescheiden. Op die manier kan de Mestbank beide taken transparant en onafhankelijk van elkaar uitvoeren.

Tot slot werd dit jaar een ‘Opvolgingscommissie Mestactieplan’ ingesteld, bestaande uit de relevante stakeholders (landbouwsector, milieubeweging en wetenschappers) en de overheid. Deze commissie verstrekt strategisch advies aan minister Schauvliege omtrent de verdere uitwerking van het mestbeleid.