Varkensketen buigt zich over problematiek salmonella

Komende dinsdag organiseert ILVO samen met COFA, Flanders’ FOOD en UGent een studiedag rond salmonella in de varkensketen. België scoort als belangrijk productieland slechts gemiddeld op de beheersing van de bacterie bij mestvarkens. Ruim één derde van de bedrijven is besmet, en dat is meer dan het gemiddelde in de EU. Tijdens de studiedag worden recente wetenschappelijke bevindingen besproken.

In Europa worden jaarlijks 95.000 mensen ziek door voedsel besmet met Salmonella. Dat aantal daalt elk jaar, maar toch blijft Salmonella één van de belangrijkste ziektemakers van dierlijke oorsprong. Vroeger vormden eieren de belangrijkste oorzaak, maar sinds de verplichte vaccinatie van legkippen is varkensvlees de belangrijkste bron.

Hygiënemaatregelen kunnen de infectiedruk van de omgeving en onder de dieren laag houden, maar toch volstaan ze niet om de bacterie volledig uit te roeien. Die overleeft immers te lang in de omgeving en kan worden overgedragen via ongedierte en vogels. Aangezien besmette varkens bovendien meestal geen ziektesymptomen vertonen, is de opsporing en uitroeiing van Salmonella een belangrijke uitdaging voor de keten.

De laatste jaren is het inzicht in de ziekte en in mogelijke controlemechanismen toegenomen. Het aantal risicobedrijven is gestagneerd, als gevolg van het toezichtsprogramma Salmonella Actieplan (SAP) van de Belgische overheid. Risicobedrijven zijn bedrijven die minstens drie keer opeenvolgend slecht scoren in een standaard test.

Om een nog beter beeld te krijgen van de problematiek op die risicobedrijven, wordt binnenkort overgeschakeld op een ander soort screening. Die test zal de effectieve uitscheiding van Salmonella in de mest van zeugen en mestvarkens bepalen. Ook wat het verhinderen van kruisbesmetting op karkassen in slachthuizen betreft, is het inzicht de laatste jaren toegenomen. Het percentage besmettingen is daardoor de laatste 5 jaar gehalveerd.

Tijdens de studiedag wordt daarom een stand van zaken gegeven van de huidige wetenschappelijk kennis over de ontstaanswijze en ontwikkeling van de ziekte, het surveillance programma, de diagnostiek en hygiëne- en bioveiligheidsmaatregelen. Onder meer de resultaten van de onderzoeksprojecten Salmonella van Flanders’ FOOD en Salmosu van de FOD Volksgezondheid worden besproken, waarbij met succes veevoeder- en drinkwateradditieven en een vaccin in de praktijk werden getest.

Ook de rol van de consument en andere stakeholders worden besproken. Hoe effectief zijn veiligheidsboodschappen die de burger waarschuwen voor kruisbesmetting en aansporen om varkensvlees goed te doorbakken? En hoe reageert het beleid op nieuwe wetenschappelijke ontwikkelingen? Ten slotte spreken betrokkenen uit de hele varkensvleesketen zich uit over de situatie in een panelgesprek.

De studiedag vindt dinsdag plaats op de site Plant van het Instituut voor Landbouw- en Visserijonderzoek (ILVO) in Melle. Co-organisatoren zijn het Centrum voor Onderzoek in Diergeneeskunde en Agrochemie (CODA), Flanders’ FOOD en vakgroep Lanupro van de Universiteit Gent.

Meer info: ILVO