"Moderne veehouderij moet boerenzwaluw kansen geven"

Natuurpunt twijfelt er niet aan dat de liefde tussen landbouwers en boerenzwaluwen wederzijds is. 96 procent van de bevraagde boeren staat immers positief tegenover de aanwezigheid van zwaluwen op het bedrijf. Toch gaat het niet goed met de soort, en daarom roept Natuurpunt de landbouwers op om massaal deel te nemen aan de zwaluwtelling op 30 en 31 mei.

Eind jaren negentig werd 96 procent van de boerenzwaluwnesten in Vlaanderen aangetroffen op landbouwbedrijven. Op bijna 70 procent van die bedrijven waren runderen aanwezig, maar er werd ook gebroed op bedrijven met varkens (12 pct), kippen (11 pct) en paarden (10 pct). Het gemiddeld aantal nesten lag op drie per boerderij.

Het aantal landbouwbedrijven met runderen is de jongste dertig jaar bijna met de helft gedaald. Opvallend is dat ook de boerenzwaluw er in die periode met ongeveer de helft op achteruit ging. "Het ene heeft waarschijnlijk met het andere te maken, maar daarnaast is het ook zo dat de overblijvende veebedrijven minder zwaluwvriendelijk geworden zijn", stelt Dominique Verbelen van Natuurpunt in Boer&Tuinder.

Industriële veehouderijen zijn voor zwaluwen minder toegankelijk vanwege de strikte regels rond bedrijfshygiëne of technische aspecten zoals de interne klimaatbeheersing. Gesloten mestopslag leidt dan weer tot een drastische afname aan insecten, en dus vinden de zwaluwen minder voedsel. Ook hebben koeien die langdurig op stal blijven veel minder insecten om het lijf dan 'weikoeien'.

Het probleem is nog complexer, want de boerenzwaluw zoekt ook insecten in bosjes, hagen, houtkanten, bloemrijke hooilanden, enzovoort. "Maar aan dat soort kleinschalige landschapselementen ontbreekt het steeds vaker in ons agrarisch landschap. Gelukkig wordt tegenwoordig wel meer aandacht besteed aan erfbeplanting, maar er zal meer nodig zijn om het tij te doen keren", aldus Verbelen.

"Enkel indien methodes gevonden worden om boerenzwaluwen meer kansen te geven in de industriële veehouderij kan de soort op lange termijn als algemene broedvogel in Vlaanderen behouden blijven", klinkt het. Eind deze maand start Natuurpunt alvast de campagne 'Zwaluwen in nesten'. Aan de landbouwers wordt gevraagd het aantal boerenzwaluwen op het bedrijf te tellen. "Hopelijk kunnen we samen het tij keren", besluit Verbelen. 

Meer informatie: Zwaluwen in nesten