Mestverwerking stijgt opnieuw in 2012, maar minder

In 2012 werd in Vlaanderen 27,9 miljoen kilogram stikstof uit dierlijke mest verwerkt. Dat blijkt uit de jaarlijkse enquête van VCM naar de stand van zaken en evoluties in de sector. De verwerking steeg opnieuw (+6,4%), maar minder dan de vorige jaren. De verwerking van ruwe varkensmest kent sinds 2010 wel een daling, mede omwille van de sterk toegenomen export naar Nederland (+125% ten opzichte van 2011).

Het grootste gedeelte van de verwerking van stikstof (48%) werd gerealiseerd door de verwerking van pluimveemest (7,8 miljoen kg stikstof) en de export van ruwe pluimveemest (5,5 miljoen kg stikstof). Daarna volgt de verwerking van varkensmest (10,8 miljoen kg stikstof, 39%), de verwerking van digestaat (1,3 miljoen kg stikstof, 4,8%) en de export van ruwe varkensmest naar Nederland (Zeeuws-Vlaanderen, 4%).

De verwerking van ruwe varkensmest vertoont een dalende trends sinds 2010, hetzelfde jaar waarin de export naar Nederland werd toegelaten. Volgens het Vlaams Coördinatiecentrum Mestverwerking (VCM) verklaart dat laatste meteen een deel van het eerste. Afgelopen jaar daalde de verwerking met 8,7 procent, terwijl de export naar Nederland steeg met 125 procent.

De stijging in export van behandelde en ruwe pluimveemest kende in 2012 dan weer een afvlakking. In 2011 steeg de export nog met respectievelijk 12 en 31 procent en in 2012 slechts met respectievelijk 1,9 en 0,5 procent. De verwerking van digestaat ten slotte kent ook een duidelijk stijgende trend sinds 2009. De afgelopen drie jaar steeg die met ongeveer een factor 10.

Vlaanderen telt in 2012 nog steeds 118 operationele installaties. Een aantal werden opgestart en een aantal zijn gestopt, maar het saldo blijft gelijk. Een opvallend verschijnsel is wel het verdwijnen van de mobiele installatie. In 2011 deden nog twee bedrijven beroep op zo’n mobiele installatie, maar in 2012 geen enkele meer. Het grootste aantal verwerkers (72) en de grootste capaciteit verwerking (67,2%) is nog steeds gevestigd in West-Vlaanderen, gevolgd door Antwerpen (22 installaties, 16,5% van de totale capaciteit) en Oost-Vlaanderen (17 installaties, 10,3% van de totale capaciteit).

De biologische verwerking is nog steeds de meest toegepaste techniek (75 installaties), gevolgd door biothermische droging en droging (beiden 13 installaties). Biogasinstallaties met mestinput zijn eveneens niet meer weg te denken, en zorgen steeds vaker voor een totaaloplossing (verwerking mest én digestaat, 9 installaties).

Uit de vergelijking van de totale operationele capaciteit met de totale beschikbare capaciteit, blijkt dat in 2012 nog 23 procent capaciteit onmiddellijk beschikbaar was. De voornaamste redenen daarvoor zijn installaties die nog niet op volledige capaciteit draaien, een beperking in de exportperiode, een verminderde arbeidsinput ’s nachts en technische problemen.

Vrije capaciteit betekent volgens VCM dus niet dat er geen vraag meer is naar extra mestverwerking. Dit jaar zal het aanbod overigens nog stijgen. In 2013 worden 9 installaties opgestart en 3 nieuwe gebouwd, goed voor een totale verwerkingscapaciteit van respectievelijk 206.000 ton en 68.000 ton mest per jaar.

VCM peilt elk jaar naar de stand van zaken en evoluties in mestverwerking in Vlaanderen. Dit jaar gebeurde dat voor het eerst in samenwerking met composterings- en vergistingsexpert VLACO en het kennisplatform Biogas-E. In totaal werden 219 bedrijven aangeschreven, waarvan er 178 (81%) deelnamen.

Foto's van een biologische mestverwerkingsinstallatie op de Facebookpagina van VILT.