Melkvee blijft in Noordwest-Europa steeds vaker op stal

Steeds meer melkveebedrijven in Noordwest-Europa houden de koeien permanent op stal. Nochtans is dat niet per definitie financieel voordelig, zo blijkt uit onderzoek van LEI Wageningen UR in opdracht van WSPA. Die laatste, een dierenwelzijnsorganisatie, vindt het geen goede zaak dat ongeveer één Nederlandse koe op drie nooit meer graast en dat aantal in 2025 zal verdubbelen als hier niets aan gedaan wordt.

Weidegang is goed voor koe én boer. Die boodschap draagt de World Society for the Protection of Animals (WSPA) uit na het lezen van het rapport dat Nederlandse onderzoekers in haar opdracht schreven. Dat bevat de resultaten van een onderzoek naar weidegang bij melkkoeien in Nederland en andere Noordwest-Europese landen.

De schaalvergroting en intensivering van de melkveehouderij in Noordwest-Europa zorgt ervoor dat de tijd die melkkoeien in de wei grazen is ingekort. In Ierland is weidegang nog altijd de norm omdat het klimaat er erg gunstig is voor grasgroei. Het weideseizoen is zo’n vijf maanden of korter in Zweden, tot wel negen of tien maanden in zuidelijke gedeelten van Ierland en het Verenigd Koninkrijk. In Zweden is het wel zo dat minstens drie maanden per jaar zes uur weidegang per dag bij wet verplicht is.

Op melkveebedrijven in de andere onderzochte landen en regio's (Ned­erland, Noordwest-Duitsland, Denemarken en het Verenigd Koninkrijk) is er een trend om de koeien op stal te houden. WSPA noemt de situatie in Denemarken "het meest dramatisch". Daar staan al twee op de drie koeien het hele jaar binnen.

De door Wageningen UR ondervraagde experten verwachtten dat in 2025 in Nederland, Noordwest-Duitsland en Denemarken het percentage nog in onbeperkte beweidingssystemen gehouden melkkoeien afneemt tot een getal van één cijfer. Het percentage koeien dat permanent op stal staat, kan volgens diezelfde experten stijgen naar 45 procent of meer.

WSPA ziet dat niet graag gebeuren. Geruggensteund door de onderzoeksresultaten wijst WSPA boeren erop dat weidegang financieel vaak voordeliger is dan opstallen. Een analyse van de Nederlandse melkveebedrijven laat zien dat grote bedrijven die hun koeien veel laten grazen gemiddeld een hoger inkomen realiseren dan bedrijven die hun koeien niet of minimaal in de wei laten. Weidegang past op die bedrijven in een lage-kostenstrategie.

Dat WSPA zo'n fel pleitbezorger is voor weidegang valt te verklaren door de positieve effecten van weidegang op het welzijn van de koeien. De dieren kunnen in de weide meer hun natuurlijk gedrag vertonen. En door lagere eisen te stellen aan de melkproductie bij beweiding kan de gezondheid en levensverwachting van de koe toenemen. Voor de dierenwelzijnsorganisatie zijn dat genoeg redenen om de trend graag te zien keren.

Dat zal volgens het Nederlandse onderzoek alleen lukken als overheid en zuivelverwerkers maatregelen treffen. Daarbij wordt vooral gedacht aan een premie voor beweiding. In Nederland doen de meeste zuivelfirma's dat al. Daar staan volgens het rapport heel wat voordelen van weidegang tegenover: meer dierenwelzijn, betere ecologische prestaties en een melkveehouderij die maatschappelijk meer geaccepteerd wordt en een beter imago geniet.

Aangezien kleine bedrijven weidegang meer genegen zijn, zou de weidepremie het aanvullende maatschappelijke voordeel bieden dat er meer kleine bedrijven voor de toekomst behouden blijven.

Meer info: Grazing in North West Europe