Lagere milieudruk gewasbescherming door sensibilisering

Gewasbeschermingsmiddelen dienen om de oogst veilig te stellen. Na de persaandacht voor sporen van zulke middelen in het oppervlaktewater, vestigt minister-president Kris Peeters nogmaals de aandacht op oordeelkundig gebruik. Landbouwers sensibiliseren rond goede praktijken werkt want sinds 2005 is heel wat vooruitgang geboekt. Zowel de hoeveelheid actieve stof als de druk op het waterleven daalden fors.

De laatste jaren is er door landbouw een grote vooruitgang geboekt wat betreft het goed gebruik van gewasbeschermingsmiddelen. De gebruikte hoeveelheid actieve stof is sinds 2005 voor de totale land- en tuinbouw dan ook gedaald met 18 procent. Een indicator die de milieudruk beter weergeeft, is de jaarlijkse verspreidingsequivalenten (Seq). De Seq-index is een maat voor de druk van de bestrijdingsmiddelen op het waterleven. Blijkt dat de Seq-index in 2005 gelijk gesteld aan 100 procent, in 2010 voor de totale landbouw gedaald is tot 56 procent. Fruitteelt kende tijdens deze periode een daling van 52 procent. Deze gunstige evolutie kan verklaard worden door enerzijds de afname van het gebruik, en anderzijds het uit handel nemen van de meest toxische producten.

De Vlaamse overheid zet ook al jaren in op sensibilisering van de landbouwers. Maatregelen zijn genomen om het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen te beperken. Ook heel wat activiteiten zijn uitgevoerd om een verkeerd gebruik van bestrijdingsmiddelen en slechte praktijken, zoals het weggieten van spuitresten, tegen te gaan.

Door het aanbieden van agromilieumaatregelen die de vermindering van gewasbeschermingsmiddelen beogen, worden de landbouwers ook verder in die richting gestimuleerd. Het gaat hierbij over maatregelen zoals mechanische onkruidbestrijding, milieuvriendelijke sierteelt, hectaresteun biolandbouw en verwarringstechniek pitfruit. Ook het Vlaams Landbouwinvesteringsfonds (VLIF) gaat op dat thema in: tijdens de periode 2007-2011 keurde het VLIF een totale overheidssubsidie van 1,2 miljoen euro aan 260 bedrijven goed voor de aankoop van geavanceerde spuitmachines en mechanische onkruidbestrijdingsmachines.

Het Departement Landbouw en Visserij zorgt verder voor sensibilisering door voorlichtingsactiviteiten rond correct gebruik van gewasbeschermingsmiddelen onder de vorm van studiedagen en brochures. Er werden ook al verschillende demonstratieprojecten gerealiseerd rond deze thematiek. Thema’s die aan bod kwamen, zijn onder meer driftreducerende maatregelen, het vermijden van erfafspoeling en de waarschuwingssystemen die een gerichter gebruik van bestrijdingsmiddelen beogen.

De komende tijd zal ook veel aandacht besteed worden aan Integrated Pest Management (IPM) of geïntegreerde gewasbescherming. Deze aanpak zal volgens een Europese richtlijn vanaf 1 januari 2014 verplicht worden. Het is een bestrijdingsmethode waarbij alle mogelijke bestrijdingstechnieken geïntegreerd toegepast worden, zodat schade aan de teelten onder de economische schadedrempel wordt gehouden. Daarbij wordt de voorkeur gegeven aan niet-chemische methoden, zoals mechanische onkruidbestrijding, het inzetten van natuurlijke vijanden en andere duurzame technieken.

“Campagnes om het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen in de landbouw te beperken, hebben resultaten opgeleverd, en het effect daarvan op de waterkwaliteit is aanzienlijk”, aldus minister-president Peeters. “Dit belet niet dat er blijvend inspanningen noodzakelijk zijn om het gebruik verder te reduceren en om land- en tuinbouwers te begeleiden bij het oordeelkundig gebruik ervan.”