"Klimaatverandering verhoogt bedrijfsrisico"

Volgende week gaat een hele meute klimaatonderhandelaars op zoek naar een opvolger voor het Kyoto-akkoord. Bij Boerenbond verwacht men dat het klimaat in Vlaanderen de komende honderd jaar niet spectaculair zal wijzigen. "Maar de individuele bedrijfsrisico's zullen wel veel groter worden als gevolg van extreme weerfenomenen", zegt Iris Penninckx in Boer&Tuinder.

Europa heeft beloofd om tegen 2020 de uitstoot van broeikasgassen met twintig procent te verminderen in vergelijking met 1990. Van die doelstelling moet de land- en tuinbouw niet wakker liggen. "De agrarische sector, die verantwoordelijk is voor negen procent van de uitstoot, heeft vandaag al een reductie gerealiseerd van twintig procent. Enkel de Europese afvalsector scoort beter", weet Penninckx. De EU is wel bereid om haar doelstelling aan te scherpen indien ook andere mogendheden extra inspanningen leveren.

De landbouw ligt niet alleen één van de veroorzakers van de klimaatverandering, de sector is ook een mogelijk slachtoffer. Als de politiek en de wetenschap er samen in slagen om de temperatuurstijging op onze planeet te beperken tot twee graden Celsius tegen 2100, verwacht Penninckx evenwel geen spectaculaire veranderingen. De winters zullen wel natter worden en de zomers droger, ook de neerslagintensiteit zal wijzigen. Bovendien kan een hogere vochtigheid samen met hogere temperaturen zorgen voor een toenemende ziektedruk.

Momenteel is het heel moeilijk om te voorspellen of de Vlaamse landbouw afstevent op hogere of lagere gewasopbrengsten. "Het zal zeer individueel zijn en van bedrijf tot bedrijf verschillen omdat bij een kleine toename van de temperatuur en CO2 vooral de verandering in het neerslagpatroon bij ons gevolgen zal hebben", luidt het.

Tijdens de warme zomer van 2003 bleek reeds dat de gevolgen van hogere temperaturen verschillen van gewas tot gewas. Zo zijn bijvoorbeeld aardappelen zeer gevoelig voor temperatuurstijgingen, terwijl bij andere gewassen juist een hogere opbrengst werd vastgesteld.

Op de vraag hoe landbouwers zich aan de klimaatverandering moeten aanpassen, antwoordt Penninckx dat er niets nieuw onder de zon is omdat boeren altijd rekening moeten houden met wisselende weersomstandigheden. "Maar nu kan het klimaat wel sterk gaan schommelen. Op basis van de bestaande kennis en ervaring, maar ook van nieuwe technologieën, zullen ze op bedrijfsniveau maatregelen moeten nemen", besluit Penninckx.