Wereldvoedseldag in teken van kwaliteitsvolle voeding

Meer dan dertig jaar geleden werd de Wereldvoedseldag in het leven geroepen naar aanleiding van de hongercrisissen in Afrika. Honger is ook vandaag nog steeds een prangend vraagstuk, maar is slechts één facet van een breder voedingsprobleem. Ook vitaminetekorten, trage groei bij kinderen en obesitas brengen de gezondheid van de wereldbevolking ernstige schade toe.

Naar aanleiding van de Wereldvoedseldag onderstrepen de EU-commissaris voor Ontwikkeling, Andris Piebalgs en voor Humanitaire Hulp, Kristalina Georgieva, het belang van kwaliteitsvolle voeding. "Niet alleen de kwantiteit is belangrijk, ook de kwaliteit", klinkt het. De EU-commissarissen benadrukken het belang van voedsel met de nodige voedingsstoffen voor kinderen om een gezonde groei-ontwikkeling door te maken. "Het is onaanvaardbaar dat jaarlijks meer dan drie miljoen kinderen sterven omdat ze niet genoeg goed voedsel kregen."

Ook DeWereldMorgen zet het belang van kwalitatieve voeding centraal, verwijzend naar het FAO-rapport 'Food systems for better nutrition'. Daarin tonen onderzoekers aan hoe wijdverbreid zowel ondervoeding als obesitas zijn en hoe projecten gericht op educatie en verbetering van de lokale voedselproductie daar verandering in kunnen brengen. Het rapport zegt onder meer dat er in 2010-2012 wereldwijd 870 miljoen mensen honger leden, maar dat dit slechts een fractie is van de miljarden mensen die met gezondheids- en welzijnsproblemen kampen door slechte voeding.

Zo zouden twee miljard mensen lijden aan één of meer tekorten aan micronutriënten, terwijl 1,4 miljard mensen overgewicht hebben. 500 miljoen van hen lijden aan obesitas. 26 procent van alle kinderen onder de vijf jaar is onvolgroeid en 31 procent heeft last van een vitamine A-tekort. De verloren productiviteit en de kosten voor de gezondheidszorg door slechte voeding zouden de wereldeconomie jaarlijks maar liefst vijf procent van het wereldwijde bruto binnenlands product kosten.

De FAO benadrukt in dat kader het belang van de manier waarop we met voedsel omgaan. Goede voeding begint bij landbouw. De manier waarop we voedsel verbouwen, verwerken, vervoeren en distribueren beïnvloedt wat we eten. "Het creëren van voedselsystemen die onze voeding verbeteren is een complexe taak die sterk politiek engagement en leiderschap op het hoogste niveau vereist, alsook brede partnerschappen en een gecoördineerde aanpak met andere belangrijke sectoren, zoals gezondheidszorg en onderwijs," aldus de FAO.

Ban Ki-Moon, secretaris-generaal van de Verenigde Naties, schaart zich achter de boodschap van het FAO: "Elke dag lijden meer dan 840 miljoen mensen honger in een wereld waarin er eigenlijk genoeg is voor iedereen. Dat ene feit zou iedereen al moeten aanzetten tot actie. De sleutel tot een betere voeding en tot het bestendigen van eenieders recht op voedsel, ligt bij betere voedselsystemen. Dat wil zeggen een slimmere aanpak en een beleid dat rekening houdt met het milieu en de natuur en investeert in duurzame landbouw en duurzame verwerkingstechnieken", aldus Ban Ki-Moon.

Ook Anselm Iwundu, directeur van Fairfood International, is er van overtuigd dat een duurzaam voedingspatroon begint bij een duurzame productie. Hij ziet drie aandachtspunten. Ten eerste moet de rol van de vrouw in de voedselproductie meer erkend worden. 60 tot 80 procent van het voedsel in ontwikkelingslanden wordt door vrouwen geproduceerd. Toch ervaren zij meer problemen dan mannen bij de toegang tot land en het verkrijgen van kredieten. De voedselproductie zou tot 30 procent kunnen stijgen als vrouwen dezelfde rechten kregen.

Verder vindt Iwundu dat overheden er meer moeten op toezien dat het bedrijfsleven transparant te werk gaat en verantwoordelijkheid neemt voor de integriteit en veiligheid van producten. De consument heeft recht op betrouwbare informatie over de duurzaamheid van producten om zo een bewuste keuze te kunnen maken. Dat wil anderzijds ook zeggen dat de consument zelf ook een verantwoordelijkheid heeft bij de keuze van zijn voedingsproducten.

Tenslotte laten ook verschillende Vlaamse Noord-Zuidorganisaties naar aanleiding van Wereldvoedseldag hun licht schijnen over de hongerproblematiek. Bogdan Vanden Berghe, algemeen secretaris van de koepel van Vlaamse Noord-Zuidbewegingen, stelt de problematiek op scherp: "Ondanks een stijging van de wereldbevolking hebben we vandaag per hoofd 17 procent meer eten dan veertig jaar geleden. Maar toch sterven er dagelijks 24.000 mensen van de honger, terwijl er tegelijk 1,5 keer meer voedsel wordt geproduceerd dan nodig om de wereldbevolking te voeden."

Vanden Berghe heeft onder meer kritiek op de manier waarop de voorstanders van genetisch gemodificeerde gewassen het hongervraagstuk voor hun kar spannen: "Is de hoofdmotivatie van bedrijven die ggo's ontwikkelen echt honger de wereld uithelpen? Of zou het kunnen dat dit verheven argument bedoeld is om critici de mond te snoeren? De Belgische ggo-uitvinder Marc Van Montagu neemt het zomaar over en gebruikt hiermee dezelfde strategie die ggo-liefhebbers hun hevigste critici verwijten: angst aanjagen. Als je het niet met ons eens bent, ben je verantwoordelijk voor bijna één miljard hongerigen per jaar. Het kan tellen als dooddoener."