VUB wil oceanen 'bemesten' met oog op CO2-captatie

VUB-professor Willy Baeyens heeft samen met rector Paul De Knop de ‘SeaExplorer’ voorgesteld, een toestel dat in de oceaan ontbrekende voedingsstoffen moet meten. Het doel is om die delen van de oceaan te bemesten waar geen fytoplankton aanwezig is. Bemesting met ontbrekende stoffen zoals ijzer of kobalt stimuleert de planktongroei, waardoor er meer CO2 uit de lucht wordt geabsorbeerd. Dat is niet voor de eerste tien jaar, maar als het lukt betekent het een grote stap in de strijd tegen de klimaatopwarming.

Fytoplankton of de planten in de oceaan zijn goed voor 45 procent van de CO2-opname van alle planten op de aardbol hoewel ze maar 0,5 procent bedragen van de biomassa aan land. Door allerhande milieuomstandigheden missen grote gebieden in de oceanen, vooral degene die ver verwijderd zijn van het land, noodzakelijke voedingsstoffen voor de aanwezigheid van het fytoplankton, waardoor de CO2-opname er beperkt is. De oceanen kunnen bijgevolg ingedeeld worden in gebieden met een hoge, normale of kleine productiviteit. Die laatste zijn te vergelijken met de woestijnen op het land.

Door deze plaatsen te bemesten met de ontbrekende stoffen kan er veel meer plankton groeien en dus ook CO2 opnemen. Tot nu toe is men er niet in geslaagd om in gebieden waar voldoende stikstof en fosfor aanwezig zijn – dit zijn hoofdvoedingselementen – de ontbrekende voedingsstoffen in kaart te brengen. Maar nu heeft de Vrije Universiteit Brussel (VUB), in samenwerking met de Franse producent Alseamar, de SeaExplorer ontwikkeld, een autonoom instrument dat dit wel kan. Onderzoekers aan de universiteit ontwikkelden speciale sensoren die aan de ‘oceaanrobot’ bevestigd kunnen worden. Het zijn de enige sensoren voor dit toestel die alle stoffen in oceanen kunnen opmeten.

De SeaExplorer vertrekt binnenkort naar de Middellandse Zee, waar tussen de Franse kust en Corsica de sensoren worden getest. Als het toestel naar wens blijkt te werken, hoopt professor Baeyens dat er meer middelen vrijkomen om verschillende toestellen aan te schaffen, waarmee dan grote gebieden in de Antarctische Oceaan, de Noordelijke Stille Zuidzee en de tropische oceaanzones kunnen onderzocht worden. "10.000 ton ijzer en 1.600 ton kobalt zouden genoeg plankton aantrekken om de totale CO2-uitstoot van België te compenseren", aldus Baeyens.

De CO2- opname door het marien fytoplankton is meer dan tienmaal die van de gehele uitstoot door de EU en het dubbel van de uitstoot op wereldvlak, maar slechts een kwart daarvan zinkt naar de diepere oceaan en de rest keert binnen het jaar terug naar de atmosfeer. “We zouden dus die CO2-opname door het fytoplankton moeten kunnen verhogen en dat zou kunnen”, zo klinkt het overtuigd aan de VUB, “alleen ontbrak het ons daarvoor aan de nodige kennis.” Nu lijkt een belangrijke stap gezet inzake kennisvergaring.