"Vorstperiode belangrijk voor beheersen van ziektes"

Nu er nog geen vorst in zicht is, merken de boomkwekers op dat temperaturen onder het vriespunt belangrijk zijn om ziektes en plagen beheersbaar te houden. De fruitteeltsector vreest voor schade als temperaturen bruusk zakken. In tuinen en parken staan winterbloeiers dezer dagen al volop in kleur en dat is vroeger dan gewoonlijk. Onder meer kerstroos, winterjasmijn, toverhazelaar, schoenlapperskruid, maagdenpalm of skimmia laten hun kleurenpracht al zien. "Het is allemaal wat vroeger dan gewoonlijk en ik vrees dat een aantal soorten al in februari uitgebloeid zullen zijn", zegt Lucien Verschoren van het Verbond van Boomtelers (AVBS).

De uitzonderlijk warme temperaturen voor de tijd van het jaar brengen ook de sier- en fruitbomen in de war. Verschillende planten en bomen staan in bloei. Bladeren moeten we dan weer nog niet meteen verwachten. "Voor de bladgroei is niet enkel de temperatuur belangrijk, ook de daglengte", aldus Lucien Verschoren van AVBS. Een vervroegde bloei zal gevolgen hebben voor het aanbod in tuincentra, omdat bepaalde planten visueel minder aantrekkelijk zijn wanneer consumenten ze willen planten. De boomkwekers denken ook dat door een algemeen vervroegde bloei, de vijfjaarlijkse Floraliën noodgedwongen moeten schuiven in het assortiment.

In ‘Het Journaal’ op Eén drukten fruittelers dan weer hun vrees uit voor gevolgen wanneer het plots zou gaan vriezen, omdat de sapstroom in bomen nog niet tot rust is gekomen. Hier en daar staat ook al een vroege bloesem op perenbomen. "Als de knoppen uit zijn of beginnen schuiven en het vriest, dan is er een probleem", zegt Verschoren. Als de temperaturen bruusk zakken, kunnen bomen schade oplopen, maar als dat geleidelijk aan gebeurt, dan passen planten zich aan", merkt hij op.

En komt die vorstprik laat, dan kunnen er ook gevolgen zijn. "Drie jaar geleden heeft het heel hard gevroren eind februari en begin maart, met daarvoor ook een periode met temperaturen van meer dan 12 graden, en toen zijn er planten bevroren”, zo weet Verschoren. “Als de omstandigheden niet normaal zijn, kan er van alles gebeuren." Verschoren zegt dat boomkwekers wel nog op een vorstperiode rekenen, want die is belangrijk om ziektes en plagen beheersbaar te houden. 

"Je kan niet ontkennen dat de natuur zich nu al opmaakt voor een nieuw lente", zegt ook Jef Vercammen van het Proefcentrum Fruitteelt in Kerkom. "Het zachte decemberweer zorgt ervoor dat de sapstromen in de bomen actief worden en dat de bloemknoppen tot leven komen. In sommige plantages zie je zelfs al op perenbomen bloesems ontluiken, al is dit momenteel nog een uitzondering op de regel."

Teler Ghislain Francis uit Sint-Truiden heeft al in verschillende plantages bloesems aangetroffen. "Niet de eerste keer in mijn loopbaan, maar dit seizoen zie ik er toch uitzonderlijk veel", zegt hij. Pomoloog Tom Deckers hoopt dat het de komende tijd geleidelijk aan afkoelt, waardoor de bomen de kans krijgen om uit te harden. "Momenteel is er nog geen schade aan de fruitbomen, maar hopelijk blijft de sector gespaard van een plotse temperatuurdaling." "Als dat toch gebeurt, zal de schade niet te overzien zijn", aldus Vercammen.