Klaar voor Allerheiligen: Werk zit erop voor de meeste chrysantentelers
nieuwsDe Vlaamse chrysantentelers hebben er een zware maand opzitten. Allerheiligen op 1 november betekent traditioneel het hoogtepunt van de afzet van de najaarsbloeier, wanneer mensen een plantje bijzetten op het graf van hun naasten. “Op een maand tijd moet al het werk gedaan worden”, aldus een teler uit Lochristi, Oost-Vlaanderen. Het epicentrum van de teelt bevindt zich in West-Vlaanderen. Daar zit ook het veredelingsbedrijf Gediflora uit Oostnieuwkerke, dat miljoenen chrysanten over de wereld exporteert en lang niet meer alleen voor Allerheiligen.
Eline trekt de azalea uit de grond, waarna moeder Nancy de plant in een zak steekt. De verpakte azalea’s worden aan de kant gelegd en later vandaag opgehaald. “Dirk is nieuwe zakken halen”, vertelt Nancy terwijl ze ons tijdens het ompakken te woord staat.
Het sierteeltbedrijf van de familie Buysse uit Lochristi teelt bolchrysanten op zo’n twee hectare. “We zijn 11 jaar geleden begonnen. We hadden 150.000 gloxiniabollen liggen voor export naar Rusland toen er plotseling een exportstop gold. Om extra inkomsten te genereren, zijn we toen begonnen met de teelt van chrysanten”, vertelt Dirk.
Met de najaarsplant die traditioneel op Allerheiligen bij het graf wordt bijgezet, is Buysse een vreemde eend in de bijt in Lochristi. De regio rond Gent staat bekend om de azalea- en begoniateelt. De familie Buysse behoorde jarenlang tot de weinige overgebleven begonia- en gloxiniatelers in de regio en heeft dit seizoen voor het eerst geen begonia’s staan.
“Beide teelten zijn moeilijk te combineren. Het werk piekt op hetzelfde moment van het jaar en dat is nu”, vertelt Nancy. “In oktober moeten alle chrysanten binnengehaald worden en moeten normaal ook de bollen gerooid worden.” Dirk omschrijft de teelt van chrysanten als “bijberoep”. De plantjes koopt hij drie maanden eerder aan bij een van de twee vermeerderaars die Vlaanderen rijk is. Drie maanden later, in november, worden de planten geoogst.
Chrysant als seizoensproduct rond Allerheiligen
Voor veel telers in Vlaanderen geldt de chrysantenteelt als een bijberoep rond Allerheiligen. Zo combineert korteketenbedrijf Recht van ’t Veld uit Duffel de teelt van chrysanten met groenten en houdt het verkoop aan huis. Andere sierteeltbedrijven combineren de teelt van de najaarsbloeier met andere sierteeltgewassen.
De Allerheiligenmarkt is naar schatting goed voor 70 procent van de Vlaamse chrysantenproductie. Met het verwateren van de Allerheiligentraditie neemt ook de vraag naar de najaarsbloemen in Vlaanderen af. Dit heeft geleid tot een vermindering van het areaal en het aantal telers. In 2024 bedroeg het areaal chrysanten 225 hectare in openlucht en acht hectare onder glas. Tien jaar eerder was dat respectievelijk nog 259 en 24 hectare.
Bredere inzetbaarheid van de chrysant
Waar de openluchttelers veelal inspelen op de Allerheiligenmarkt, produceren de serretelers ook voor andere markten. De plant heeft de voorbije jaren zijn imago als kerkhofplant van zich afgeschud. In veel landen bestaat dat imago niet eens. Zo wordt de plant zelfs in Nederland breder ingezet als balkon- of terrasplant. De serretelers komen al vanaf juni in productie. Door de serre te verduisteren, beïnvloeden zij de biologische klok van de chrysant, die zo eerder begint te bloeien.
Export naar meer dan veertig landen
Waar de chrysantenteelt de laatste jaren aan belang afneemt in Vlaanderen, herinnert de mondiale positie van het familiebedrijf Gediflora aan de rijke teelttraditie. Deze veredelaar uit Oostnieuwkerke exporteert miljoenen chrysantenplanten naar meer dan 40 landen over de hele wereld. “De chrysantenmarkt blijft voor ons belangrijk, met afzet in katholieke landen. In de niet-katholieke landen, waar de plant als decoratie wordt ingezet, groeien we nog steeds”, vertelt Vincent Verbaeys.
De Gediflora-topman vertelt dat de afzet in Vlaanderen ook dit jaar weer licht gedaald is. “Ook dit jaar zijn er bedrijven gestopt, waardoor we minder verkoop hebben in België, maar de Allerheiligentraditie blijft in Vlaanderen min of meer stabiel, waardoor de prijzen goed zijn”, vertelt hij. Volgens Verbaeys zijn de Vlaamse chrysanten dit jaar van goede kwaliteit. “Maar de telers hebben er wel veel meer werk aan gehad door het warme, droge weer.”
