Vlaanderen zoekt geschikte leefgebieden voor de bever

Het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB) is momenteel, samen met de waterbeheerders, op zoek naar potentiële leefgebieden voor bevers. Men zoekt uit in welke gebieden eventuele conflicten met het aanwezige landgebruik zeer beperkt zijn. Momenteel wordt het aantal beverfamilies op 50 geschat. Volgens ANB wordt de 'gunstige staat van instandhouding' bereikt bij een populatie van 100 families oftewel 400 bevers in Vlaanderen.

De bever is terug in Vlaanderen. Het dier zelf laat zich niet vaak zien, maar de resultaten van zijn werkzaamheden zijn op sommige plaatsen duidelijk zichtbaar. De door bevers aangelegde dammen kunnen immers grote oppervlaktes land onder water zetten. In de commissie Leefmilieu beantwoordde minister Joke Schauvliege een vraag van Vlaams parlementslid Jos De Meyer (CD&V), die wou vernemen welke maatregelen voorzien zijn om met bevers en hun invloed op het landschap om te gaan.

Het is uiteraard de bedoeling dat de bever blijft, "maar de landbouwers verwachten wel dat de minister een evenwicht vindt tussen natuur en landbouw", benadrukt De Meyer. Op die manier kan het draagvlak voor de aanwezigheid van de bever enkel maar verbreden. "Voor ons mag de bever blijven, maar de landbouw mag er geen schade van ondervinden", citeert het parlementslid de stelling van de landbouwers die vorig jaar in Zandhoven te maken kregen met overstroomde akkers achter een beverdam.

Minister Schauvliege legt uit dat het Agentschap voor Natuur en Bos momenteel een 'beveractieplan' ontwikkelt. Daarin worden twee sporen bewandeld: enerzijds in specifieke gebieden de (beschermde) bever alle kansen geven, en anderzijds ervoor zorgen dat in de overige gebieden preventief en milderend kan worden opgetreden om schade te voorkomen. Bij de totstandkoming van dat actieplan stelt de minister 'overleg' en 'maximale maatschappelijke gedragenheid' voorop.

Om de periode tot het actieplan te overbruggen, werden de nodige afspraken gemaakt met de beheerders van de onbevaarbare waterlopen. "Zo kunnen ze tijdig en in regel met het Soortenbesluit de nodige initiatieven nemen om plaatselijke wateroverlast te voorkomen", verklaart Schauvliege. De dammen in Zandhoven zijn ondertussen bijvoorbeeld uitgerust met drainagebuizen zodat de negatieve invloed op de aanwezige graslanden wordt beperkt. Er is tevens een afspraak met de waterbeheerders om andere dammen, gelegen buiten Habitatrichtlijngebied, af te breken indien er risico bestaat op vernatting van landbouwgebied.

Eén van de reeds uitgevoerde punten uit het stappenplan is het bepalen van de 'gunstige staat van instandhouding' van de Europese bever voor Vlaanderen. Daarvoor is volgens ANB een verdubbeling nodig van de huidige beverpopulatie van een 50-tal families. De zoektocht naar geschikte leefgebieden is bezig. "De volgende stap is de consultatie van de betrokken actoren over de keuze van de leefgebieden en de maatregelenpakketten die we kunnen nemen om de populatie onder controle te houden", kondigt Schauvliege aan.

Ondertussen zijn in overleg met de doelgroepen ook al belangrijke maatregelen afgesproken ter preventie van vraatschade aan gewassen en bomen. Die maatregelen vormen een onderdeel van een code van goede praktijk ter preventie van schade door soorten waarover in de loop van dit jaar door ANB een communicatiecampagne zal worden opgestart.