Vlaamse boer leert bij over koerswijziging GLB in 2015

Door alle veranderingen omtrent het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) wordt 2015 voor land- en tuinbouwers met een gezonde afkeer van administratie een zware dobber. Toch moet het een haalbare kaart zijn voor wie met zijn algemene vragen deze maand naar een infosessie komt en vragen omtrent de eigen bedrijfssituatie voorlegt aan de buitendiensten van de landbouwadministratie. Het e-loket belooft een nog belangrijker hulpmiddel te worden. De eerste van acht infosessies lokte dinsdag een volle zaal geïnteresseerden in Oostmalle. Aandachtige luisteraars hebben begrepen dat een boer zich niet mag blindstaren op de mogelijke bedreigingen (bv. gewasdiversificatie voor een melkveehouder met enkel maïs en gras) maar op zoek moet gaan naar de opportuniteiten in het nieuwe GLB (bv. 600 euro per hectare subsidie voor rode klaver of luzerne).

Het nieuwe gemeenschappelijke landbouwbeleid komt snel dichterbij. Voor het in voege gaan in 2015 moeten land- of tuinbouwers al een aantal belangrijke beslissingen nemen. Hiervoor moeten zij beschikken over de juiste informatie. Daarom organiseert het beleidsdomein Landbouw en Visserij in de maand september – en voor fruittelers begin november – informatiesessies over de wijzigingen in pijler I en II. Experten geven uitleg over onder meer vergroening, VLIF, agromilieumaatregelen en betalingsrechten en premies.

Tijdens de eerste informatiesessie in Oostmalle, er volgen er nog in iedere provincie, namen landbouwers de gelegenheid te baat om de experten vragen te stellen. Dat leverde telkens nuttige informatie op voor alle aanwezigen. We kwamen bijvoorbeeld te weten dat het onderscheid tussen gewone en speciale toeslagrechten wegvalt. Voor het berekenen van de nieuwe betalingsrechten wordt uitsluitend rekening gehouden met de aangegeven oppervlakte in de verzamelaanvraag en niet met de oppervlakte-equivalenten die ooit toegekend werden aan een speciaal toeslagrecht.

Ook in de toekomst kunnen landbouwers bijkomende inkomenssteun verwerven wanneer ze hun areaal uitbreiden. Een jonge landbouwer kan in zo’n geval premierechten putten uit de reserve, andere landbouwers kunnen betalingsrechten kopen van een collega. Dat was met de oude toeslagrechten niet anders. Voor de jonge boeren in de zaal was het goed om weten dat de extra inkomenssteun die zij ontvangen gedurende vijf jaar wordt betaald wanneer ze starten met hun bedrijf in 2015 of later. Wie er eerder aan begon, loopt de premie mis voor de jaren die al op zijn of haar teller staan (bv. starter in 2013 = 3 jaar jonge-boeren-premie).

Vooral de details over de vergroening werden vanuit de zaal met veel belangstelling gevolgd. Eén landbouwer leek er het zijne van te denken en wou de sanctie kennen bij het niet voldoen aan de drie vergroeningsmaatregelen (gewasdiversificatie, blijvend grasland en ecologisch aandachtsgebied). Het antwoord van Wim Haentjes, beleidsmedewerker bij het Departement Landbouw en Visserij, leerde dat ‘niet meedoen’ geen optie is. Naargelang de omvang van de inbreuken start de sanctie bij een inhouding op de vergroeningspremie, die ongeveer de helft bedraagt van het basisbetalingsrecht. Vanaf 2017 dreigt een landbouwer ook een deel van zijn basisbetaling te verliezen wanneer hij de vergroening links laat liggen.

Let wel, niet iedere landbouwer moet voldoen aan de drie ‘groene eisen’. Om te beginnen al niet degenen die geen inkomenssteun ontvangen. Van de ongeveer 23.000 begunstigden van landbouwsteun zullen er ook 10.000 tot 11.000 vrijgesteld zijn van het aanleggen van vijf procent ecologisch focusgebied omdat ze minder dan 15 hectare bouwland bewerken. Daarnaast zijn er nog vrijstellingen voor bioboeren en voor bedrijven die hoofdzakelijk over grasland beschikken. Op de vereiste gewasdiversificatie (minimaal twee gewassen bij 10 tot 30 hectare bouwland en minstens drie gewassen voor grotere arealen) komt er een speciale uitzondering voor landbouwers die ieder jaar 50 procent nieuwe percelen aangeven in hun verzamelaanvraag. Een akkerbouwer die uitsluitend aardappelen teelt via seizoenpacht respecteert immers wel de teeltrotatie zodat aan de geest van de wetgeving voldaan is.

Voor duizenden Vlaamse landbouwers worden de vergroeningseisen toch iets om mee rekening te houden in de bedrijfsvoering. De jaarlijkse verzamelaanvraag wordt voor hen nog wat meer puzzelwerk maar de automatische opmerkingen die het e-loket van het beleidsdomein Landbouw en Visserij genereert, zouden het geheel overzichtelijk moeten houden. Tot slot nog dit, een verandering voelt al gauw aan als een bedreiging maar het hoeft zo niet uit te draaien. Neem nu de eis rond gewasdiversificatie. Voor een melkveehouder met meer dan 30 hectare bouwland die gewend is om uitsluitend mais en gras te telen, kan dit bijzonder vervelend lijken … tot hij vaststelt dat voor vlinderbloemigen subsidies worden betaald tot 600 euro per hectare.

De agromilieumaatregelen in PDPOIII voorzien meer steun voor vlinderbloemigen dan in het verleden: 450 euro per hectare voor grasklaver en luzerne-gras. Voor een hectare rode klaver, luzerne, erwten of veldbonen kan een landbouwer 600 euro claimen omdat deze teelten jaarlijks ingezaaid moeten worden. Vanaf 2015 valt ‘veeteeltbedrijf’ als voorwaarde voor de agromilieumaatregel weg zodat het denkbaar wordt dat akkerbouwers in de toekomst luzerne gaan telen voor rundveehouders.

Meer weten? Lees morgen het vervolg op VILT.be. En ga zeker naar één van de infosessies van het het beleidsdomein Landbouw en Visserij en het Vlaams Ruraal Netwerk. De eerstvolgende vindt donderdag al plaats in Meeuwen-Gruitrode.