Vlaams geld helpt Vietnam garnalen kweken

Nu de zeeën steeds meer leeggevist dreigen te worden, is aquacultuur big business geworden. En Vietnam is een van de topproducenten: in 2005 waren er in het land bijna 960.000 hectare kweekvijvers waar bijna 1,5 miljoen ton schaal- en schelpdieren, vis en zeewier werd geproduceerd. De belangrijkste producten zijn de zwarte tijgergarnaal en de pangasius, een zoetwatervis. Aquacultuur was daarmee goed voor 5,8 procent van het bruto nationaal product van Vietnam. Volgens het nationale tienjarenplan moet de productie tegen 2010 opgedreven worden tot 2,5 miljoen ton, wat een exportwaarde van 2,5 miljard dollar zou vertegenwoordigen. 70 procent van de aquacultuur is gesitueerd in de Mekong Delta, in het zuiden van het land.

Aquacultuur is een relatief jonge activiteitstak, waar nog veel onderzoek gebeurt om de productie te verbeteren en ziektes te voorkomen. Vietnam beschikt daarvoor over drie Research Institutes for Aquaculture (RIA's), waarvan er één gevestigd is in Vung Tau, op een paar uurtjes rijden van Ho Chi Minh City, het vroegere Saigon. Dit RIA werkt, in het kader van akkoorden die Europa sloot met een aantal Aziatische landen, al geruime tijd samen met de Vlaamse universiteiten van Brussel en Gent.

De Vlaamse Interuniversitaire Raad (Vlir) kent bijvoorbeeld beurzen toe voor doctoraal onderzoek. De Universiteit Gent speelt hierbij, via het Artemia Reference Center, een coördinerende rol. Het is in dat kader dat de Vlaamse regering al een paar jaar subsidies toekent voor de betaling van een coördinator op postdoctoraal niveau, Jean Dhont.

Die wees, bij de ondertekening van de nieuwe subsidieovereenkomst in Vietnam, op de win-winsituatie die dit onderzoek oplevert voor de twee partijen: "De Europese Unie is een netto-importeur van seafood, maar eist daarbij kwaliteitsgaranties. Denk maar aan heel de heisa rond antibiotica in garnalen. Aquacultuur is een belangrijke economische sector in Azië, maar kampt er nog met groeipijnen. Beide partijen hebben dus belang bij dialoog, samenwerking en gezamenlijke research. De belangrijkste troef die Europa daarbij heeft, is zijn technologische voorsprong".

Ook de bedrijven die actief zijn in de sector, doen veel aan research. Dat is onder meer het geval bij de Inve Group, een familiebedrijf uit Dendermonde, dat een wereldspeler is op het vlak van artemia. Artemia of pekelkreeftjes zijn een soort garnalen, die leven in zoute meren, zoals het Great Salt Lake in Utah in de VS. Hun larven vormen ideale voeding voor babyvisjes, in aquaria maar ook in de aquacultuur.

Inve, dat in 1992 de spin-off Artemia Systems van de Universiteit Gent kocht, is een van de belangrijkste bedrijven ter wereld die artemia-eitjes oogsten. Die eitjes hebben het grote voordeel dat ze, goed gedroogd, lang bewaard kunnen worden. Gooit men ze echter in zout water, dan ontstaan er binnen de 24 uur larven die dus gebruikt worden als voedingsstof voor babyvisjes en babygarnaaltjes in de aquacultuur.

"Vietnam is een belangrijke markt", zegt commercieel manager Rudi Bijnens van Inve Aquaculture. "Het is de derde garnalenproducent ter wereld, en de grootste kweker ter wereld van zwarte tijgergarnalen". Inve Aquaculture heeft in Vietnam een netwerk van 55 winkels, waar het onder meer voedsel voor aquacultuur verkoopt. Daarnaast geeft het ook opleidingen aan de technici en de arbeiders bij de Vietnamese visboeren. En hoewel Inve zelf vijf vestigingen voor onderzoek en ontwikkeling heeft, onder meer in Dendermonde, werkt het nauw samen met de Universiteit Gent om, bijvoorbeeld, alternatieven te vinden voor antibiotica ter bestrijding van virusziekten.

Inve Aquaculture is maar één onderdeel van de Inve Group, die wereldwijd 36 ondernemingen heeft, werk biedt aan 700 mensen en een omzet haalt van zo'n 200 miljoen dollar in meer dan 70 landen.(KS)