Verkoop mestverspreiders daalt maar techniek evolueert

Het spreiden van organische meststoffen is een kwestie van de door het gewas gewenste hoeveelheid zo nauwkeurig en uniform mogelijk toedienen, en dat zonder de bodem te verdichten. Al deze aspecten komen aan bod tijdens een machinedemonstratie die de Vlaamse overheid op 12 mei organiseert in Merelbeke. In de aanloop hiernaar toe speurt landbouwmachinefederatie Fedagrim naar nieuwe trends. Een kalme en eerder dalende verkoop lijkt de markt van stal- en mengmestverspreiders te typeren, maar hierachter gaan uiteenlopende trends schuil. Zo worden er minder mengmestinjectoren maar meer transporttanks verkocht en is een nieuwe stalmestverpreider tegenwoordig een professionele machine met veel capaciteit.

Een onnauwkeurige bemesting met dierlijke en andere organische meststoffen leidt tot over- of onderdosering op een perceel. Overdoseringen kunnen resulteren in het uitspoelen van meststoffen in het grond- en oppervlaktewater, terwijl onderdoseringen nefast zijn voor de opbrengst. Ook een juiste bandendruk en asbelasting spelen een belangrijke rol voor een goede bodemconditie. Het Departement Landbouw en Visserij organiseert een machinedemonstratie om dit allemaal tastbaar te maken. Op terreinen van onderzoeksinstituut ILVO in Merelbeke zullen op 12 mei zowel stalmestverspreiders als drijfmestinjectoren aan het werk gezet worden. Eerst komen machines op ‘boerenmaat’ aan bod, daarna de machines die vooral voor loonwerkers bestemd zijn. Er is ook aandacht voor nieuwe innoverende technieken zoals NIRS, een sensor op de mesttank die het stikstof- en fosfaatgehalte automatisch detecteert.

Naar aanleiding van deze demodag informeerde Fedagrim, de federatie van landbouwmachinebedrijven, zich bij zijn leden over de trends op de markt van stal- en mengmestverspreiders. De verkoopsaantallen wijzen op een kalme en dalende markt maar verschillende trends, regionale verschillen en nieuwe markten sturen de cijfers in een bepaalde richting. Om hierover meer te weten, ging Fedagrim te rade bij Jan Keuppens, verkoopsverantwoordelijke bij Ipsam Technology, en bij Siel Himpens, gedelegeerd bestuurder bij Dezeure.

De verkoop van mengmestinjectoren is de laatste jaren teruggevallen. “Niet geheel onlogisch”, oordeelt Jan Keuppens. “Het toppunt van de verkoop situeert zich begin jaren 2000 toen veel landbouwers voor het eerst een injector of zodebemester aanschaften. Geholpen door strengere mestwetgeving en investeringssubsidies werd de mengmestinjector een vertrouwd beeld op de velden. Inmiddels is het aantal melkveehouders en varkenshouders afgenomen en is de markt matuur.”

Bij Ipsam verwachtte men na vijf à tien jaar dat de vervangingsmarkt op gang zou komen, maar dit blijft uit. “Er worden eerder wisselstukken dan nieuwe mengmestinjectoren verkocht”, aldus Keuppens. “De slechte prijzen voor melk en varkens zijn hier niet vreemd aan. Waarschijnlijk zal bij een heropleving van de prijzen van melk en vlees de verkoop van injectoren terug stijgen.”

De daling in de verkoop van tanks is minder uitgesproken. Keuppens verklaart dit door de toegenomen interesse in transporttanks. “Deze markt werd belangrijker door mestverwerking en het vervoer over langere afstand van mest en effluent. Ook bij het werken met sleepslangen zijn er vaak meerdere transport- en buffertanken nodig. Tevens speelt de vervangingsmarkt hier wel, omdat de capaciteit van de tank een grotere beperkende factor is dan de grootte van de injector.” Verder valt de verkoopsverantwoordelijke van Ipsam op dat de tanks met grote capaciteit marktaandeel winnen tegenover de kleinere tanks. “De effecten van schaalvergroting in de rundveehouderij zijn dus ook hier zichtbaar.”

Ook de markt voor stalmestverspreiders wordt kleiner in ons land. De tijd van een kleine machine is wel voorbij. De verkochte exemplaren zijn professioneel uitgevoerd en hebben een grote capaciteit. Siel Himpens van Dezeure bevestigt de woorden van Jan Keuppens. Zo is ook volgens Himpens de verkoop van mengmestinjectoren een kalme markt maar ziet hij de verkoop van transporttanks wel stijgen. Bij de stalmestverspreiders ontwaart Himpens een evolutie naar precisie-strooien door middel van het DPA-systeem. “DPA is een proportioneel strooisysteem met debietmeter dat toelaat om vooraf bepaalde hoeveelheden exact te kunnen uitstrooien. Dat zorgt voor een betere verspreiding en uiteindelijk voor efficiëntiewinst. Dat neemt niet weg dat gezond boerenverstand nog altijd nodig is, omdat uiteindelijk ieder stalmestproduct anders is. Maar ik zie dit in de toekomst nog wel verder evolueren.”

Diezelfde professionalisering in de uitrusting merkt Himpens ook bij mengmesttanks. Zowel loonwerkers als landbouwers kiezen steeds vaker voor professionele tanks met veel opties zoals DPA. Himpens vervolgt: “Loonwerkers gaan zelfs nog een stapje verder en kijken ook naar GPS-integratie. De vraag naar sectie-afsluiting is momenteel nog beperkt, maar ik verwacht wel dat loonwerkers in de toekomst dit meer zullen aankopen om meerwaarde te kunnen creëren voor hun klanten.”

Hoewel er de laatste jaren reeds flink geïnvesteerd is in professioneel materiaal, er lang met materiaal wordt gereden en de machines kapitaalsintensief zijn, blijft de topman van Dezeure positief over de toekomst. Eerst en vooral omdat de Belgische constructeurs beschikken over goede productkennis en dus ook goed en kwalitatief materiaal kunnen exporteren. “Net zoals we tien jaar geleden de opkomst van mest- en effluenttransporten niet hadden kunnen voorspellen, zullen er ook nu weer nieuwe kansen komen. Zo is er een kleine maar groeiende interesse voor watertransport voor irrigatie en andere toepassingen.”