Vanwaar komt negatieve perceptie agroforestry?

Hoe komt het dat er zo’n kloof gaapt tussen de theoretische opportuniteiten van agroforestry en de toepassing ervan in de praktijk? Die vraag staat centraal in het eerste wetenschappelijk artikel dat geschreven werd in het kader van het onderzoeksproject ‘Agroforestry in Vlaanderen’. Tot op vandaag hebben amper 30 landbouwers zich aan agroforestry gewaagd, terwijl het bij beleidsmakers, en onderzoekers steeds vaker naar voor wordt geschoven als één van de antwoorden op de uitdagingen in de landbouwsector.

De combinatie van bomen en een landbouwgewas of dieren op hetzelfde perceel, of kortweg agroforestry, wil maar niet van de grond komen in Vlaanderen. Sinds enkele jaren kunnen landbouwers beroep doen op een subsidie van de Vlaamse overheid, maar die heeft niet voor de verhoopte stroomversnelling gezorgd. Dat heeft vooral te maken met de slechte perceptie over agroforestry die bij vele boeren nog altijd heerst, zo staat te lezen in een wetenschappelijk artikel van de hand van doctoraatsstudente Lieve Borremans en enkele andere ILVO-onderzoekers.

Bij Vlaamse boeren die niet noodzakelijk erg vertrouwd zijn met agroforestry leeft het beeld dat het niet rendabel zou zijn en bovendien niet compatibel met de huidige landbouwpraktijk. Pioniers is vooral de juridische onzekerheid een doorn in het oog. Tot die conclusie kwamen de auteurs van het artikel, dat gebaseerd is op verschillende onderzoeksbronnen. Eén van die bronnen is een enquête die thesisstudente Dorien Baeyens in 2011 uitvoerde bij 86 boeren.

Uit die studie bleek onder meer dat de intentie van landbouwers om met agroforestry aan de slag te gaan heel laag was, ook al omdat ongeveer 55 procent van de landbouwers op dat moment niet vertrouwd was met het concept. Die resultaten werden aangevuld met korte interviews met verschillende Vlaamse agroforestry-pioniers en een GIS-analyse. Algemene teneur: omdat men twijfelt aan de inpasbaarheid en de winstgevendheid is er weinig interesse. Om agroforestry meer ingang te laten vinden in Vlaanderen, moeten zowel onderzoekers als beleidsmakers dus werk maken van deze aspecten, aldus de studie.

Dat gebeurt overigens ook. Tussen 2011 en nu is in verschillende dossiers werk gemaakt van het aanpakken van de belangrijkste beleidsknelpunten. Sinds zeer recent is agroforestry daarenboven ook vrijgesteld van de aanvraag van een stedenbouwkundige vergunning. Daarnaast blijkt ook het aantal aanvragers gestaag toe te nemen en neemt nog een groter aantal het starten met agroforestry in overweging. De communicatie-inspanningen van het Consortium Agroforestry Vlaanderen tenslotte, hebben de bekendheid van het concept een flinke boost gegeven. 

Het volledige artikel vind je hier. 
Bekijk zeker ook de reportage over agroforestry van VILT TeeVee.