nieuws

Vaccinatie verdeelt Griekenland tijdens schapenpokkencrisis

nieuws

Griekenland slaagt er niet in een grote uitbraak van schapenpokken onder controle te krijgen. Terwijl het virus zich verder verspreidt, loopt ook de spanning op tussen voor- en tegenstanders van vaccinatie, met verstrekkende gevolgen voor Griekse veehouders en liefhebbers van feta.

Vandaag Jozefien Verstraete
Lees meer over:
Schaap zon_Unsplash

Sinds de eerste vaststellingen in augustus 2024 tot en met 18 januari 2026 zijn in totaal 472.928 schapen en geiten gestorven aan pokken. Ongeveer 2.550 bedrijven moesten daarbij hun volledige veestapel ruimen. De financiële steun van de overheid aan getroffen veehouders liep eind vorig jaar op tot zo’n 187 miljoen euro.

Tijdens de wintermaanden nam de verspreiding van het virus tijdelijk af, maar de omvang van de uitbraak blijft groot. Griekenland slaagt er voorlopig niet in het virus onder controle te krijgen. En zoals vaker bij crisissen, botsen de visies op de aanpak. Het debat polariseert in Griekenland voor- en tegenstanders van vaccinatie.

Anti-vaxers

Het Nationaal Wetenschappelijk Comité voor de Bestrijding en Beheersing van Pokken en de regering verdedigen dat de pokken alleen kunnen worden uitgeroeid door het implementeren van bio-veiligheidsmaatregelen. De veehouders moeten nauwgezet de uitvoering van de maatregelen volgen en mogen niet illegaal vaccineren.

De regering schuift enkel standpunten naar voren waarom de antivaccinatiecampagne blijft vastgehouden. Vooreerst zou massavaccinatie de situatie enkel verergeren. “Vaccins bevatten een levend pokkenvirus met verminderde virulentie. Omdat de ziekte sterk pathogeen is, brengt vaccinatie het risico mee dat het virus zich verder verspreidt in plaats van wordt ingedamd. Zeker wanneer de bio-veiligheidsmaatregelen op bedrijven niet strikt worden nageleefd”, klinkt het. De regering benadrukt bovendien dat in landen waar de ziekte via vaccinatie wordt bestreden, ze nog steeds niet is uitgeroeid. Daar blijft de ziekte plaatsgebonden aanwezig, met aanhoudende sterftegevallen.

Economische gevolgen

Binnen de Europese Unie worden de schapenpokken geclassificeerd als een ziekte die normaal niet voorkomt in onze gebieden en een onmiddellijke uitroeiingsaanpak vereist. Bij een uitbraak worden de grenzen voor de export van levende dieren en afgeleide producten meteen gesloten, met aanzienlijke economische verliezen op korte termijn tot gevolg.

Volgens de regering moet ook de lange termijn worden bekeken. Vaccinatie zou leiden tot het verlies van de status van “vrij land”, met meerjarige exportbeperkingen tot gevolg, zowel binnen de EU als richting belangrijke derde markten. Voor feta gaat het daarbij om een jaarlijkse exportwaarde van ongeveer 1 miljard euro die in gedrang komt.

Tot slot voert de regering ook aan dat vaccineren tegen schapen- en geitenpokken wel mogelijk is, maar dat geen enkel van de vaccins geregistreerd is. Volgens de regering zijn die vaccins slechts op een beperkt aantal dieren getest, waardoor grootschalig gebruik onveilig zou zijn. Los van het verlies van het statuut van vrij land zou het inzetten van niet-geregistreerde vaccins ook bijkomende beperkingen opleveren voor de internationale handel.

“Een consequente bestrijding van het virus zorgt voor een snelle daling van de besmettingen, kortere beperkingen en een snellere terugkeer naar de normaliteit. Dit is geen standpunt tegen vaccinatie, maar een strategie die aansluit bij de biologie van het virus, de Europese wetgeving en de duurzaamheid van de Griekse veehouderij. Dit met oog voor de bescherming van veehouders en exportproducten zoals feta”, aldus het Ministerie van Volksgezondheid in een artikel in de Griekse krant Ta Nea.

Zorgen over voortbestaan

Al blijft de vraag hoe ver de Griekse regering wil gaan in het vasthouden aan de langetermijnvoordelen van een beleid zonder vaccinatie. Veehouders in het hele land maken zich ondertussen grote zorgen over hun voortbestaan. Sommigen hebben hun toevlucht genomen tot illegale vaccinatie. De overheid schat dat er een miljoen illegale doses zijn toegediend, wat de epidemiologische gegevens verstoort.

"Deze ziekte verdwijnt niet uit Griekenland; ze is hier om te blijven en zonder vaccin zal ze niet weggaan," vertelt George Terzakis, voorzitter van een lokale veeteeltvereniging in Thessalië, aan EU-nieuwswebsite Politico. Hij behoort tot de veehouders die stellen dat de scepsis van de overheid tegenover vaccins minder wetenschappelijk is ingegeven dan bedoeld. Vooral om de gevolgen van een escalerend schandaal in de veehouderij af te schermen. Griekenland wordt momenteel onderzocht omdat het landbouwsubsidies claimde voor dieren die ingeschreven stonden maar er in werkelijkheid niet zijn. "Als onze dieren gevaccineerd zouden worden, zou het aantal toegediende doses de werkelijke dierenpopulatie van het land onthullen," zei Terzakis.

Feta wordt duurder

Intussen komt ook de fetamarkt zwaar onder druk te staan. De fetaproductie vormt een belangrijke economische pijler voor Griekenland. Jaarlijks produceert het land meer dan 97.000 ton feta, waarvan ruim twee derde bestemd is voor export. In 2024 haalde Griekenland met de verkoop van feta een recordomzet van 785 miljoen euro.

De feta die vorig jaar verkocht werd, was nog geproduceerd met grondstoffen die goedkoper waren. Maar door de pokkenepidemie nam de aangevoerde melk geleidelijk af bij de Griekse zuivelindustrieën. Nochtans is veel melk nodig voor feta: voor de productie van één kilogram wordt ongeveer vier kilogram melk gebruikt. Volgens kaasproducenten zullen de tekorten onvermijdelijk leiden tot prijsstijgingen dit jaar.

Opnieuw vogelgriep in West-Vlaanderen: is het zinvol om te vaccineren?
Uitgelicht
Er is vogelgriep van het type H5 vastgesteld bij een pluimveebedrijf in het West-Vlaamse Diksmuide. 40.000 braadkippen worden gedood om verdere verspreiding van het virus te v...
19 januari 2026 Lees meer

Bron: Eigen berichtgeving / Politico / Ta Nea

Beeld: Unsplash

Gerelateerde artikels

Er zijn :newsItemCount nieuwe artikels sinds jouw laatste bezoek