Update monitoring van antibioticaresistentie in EU

Het nieuwe jaarrapport (2012) van de Europese voedselveiligheidsautoriteit EFSA en het Europese ziektecontrolecentrum ECDC zet nog eens in de verf dat antibioticaresistentie in de voedselketen als probleem niet onderschat mag worden. Bacteries zoals salmonella en campylobacter, die vaak aan de basis liggen van een voedselvergiftiging, vertonen significante resistentie tegen de meest gebruikte antibiotica. Gelukkig blijven multi-resistenties tegen voor de volksgezondheid kritische antibiotica beperkt.

De mate waarin antibioticaresistente bacteriën worden aangetroffen bij mensen is sterk verschillend naargelang de lidstaat, wat voor een stuk te wijten is aan de verschillende dataverzameling binnen de EU. Meer accurate gegevensverzameling op dit vlak zit er aan te komen want ECDC lanceert dit jaar een Europees protocol dat de monitoring moet harmoniseren. De ontwikkeling van antibioticaresistentie in de voedselketen (bij dieren en bacteriën op voedsel) kan evenzeer de volksgezondheid bedreigen. Resistente bacteriën en genen kunnen via de veehouderij en besmet voedsel namelijk overgedragen worden op mensen.

Nemen we het jaarrapport erbij, dan zien we dat braadkippen, varkens en kalkoenen de diercategorieën zijn waar het probleem zich het vaakst stelt. Resistente salmonellabacteriën tegen ciprofloxacin, een kritisch antibioticum, werden frequent aangetroffen bij braadkippen en kalkoenen. Co-resistentie tegen zowel ciprofloxacin als cefotaxime werd weinig of niet gerapporteerd door de lidstaten.

Bij mensen blijkt campylobacter een bacterie die een hoge mate van resistentie vertoont. Op EU-niveau bleek 47,4 procent van de isolaten resistent tegen ciprofloxacin, terwijl in verschillende lidstaten de trend nog stijgend is. Ook bij braadkippen bleken isolaten van campylobacter in veel gevallen resistent. De lidstaten detecteerden weinig of geen co-resistentie tegen ciprofloxacin en erythromycin. Resistente E. coli werd zowel bij braadkippen als bij varkens frequent teruggevonden, maar ook hier geldt dat het gelukkig nog niet om co-resistenties lijkt te gaan.

Meer info: Jaarrapport antibioticaresistentie EFSA-ECDC