Stijgende trend mestverwerking in Vlaanderen houdt aan
nieuws
Vorig jaar werd in Vlaanderen ongeveer 39,3 miljoen kilogram stikstof uit dierlijke mest verwerkt, inclusief export. Dat is een stijging van 13 procent ten opzicht van 2013 en een verdrievoudiging ten opzichte van 10 jaar geleden. Het grootste deel werd gerealiseerd door verwerking en export van ruwe varkensmest (44%) en pluimveemest (43%). In de Vlaamse mestverwerkingsinstallaties werd zo’n 5,6 miljoen kilogram stikstof verwerkt (zowel Vlaamse als ingevoerde mest), een stijging van ongeveer 20 procent. Het grootste deel van die verwerking vond opnieuw plaats in West-Vlaanderen (55%). Het aandeel van die provincie is echter wat gedaald, als gevolg van een aantal faillissementen, de export van ruwe varkensmest naar Nederland en de opstart van nieuwe installaties in andere provincies. Dat blijkt uit de jaarlijkse enquête waarmee het Vlaams Coördinatiecentrum Mestverwerking (VCM) in de sector polst naar de stand van zaken en evoluties in Vlaanderen. De resultaten werden dinsdag voorgesteld in Brugge.
Vlaanderen telde vorig jaar 120 mestverwerkingsinstallaties. Vijf nieuwe werden opgestart en drie installaties werden stopgezet. Het verschil tussen de beschikbare capaciteit en de effectief verwerkte capaciteit (de zogenaamde vrije capaciteit), bedroeg vorig jaar 23 procent, ongeveer evenveel als het jaar daarvoor (21%). De aanwezigheid van vrije capaciteit wil niet zeggen dat er geen vraag meer is naar mestverwerking, maar louter dat de bedrijven er niet in geslaagd zijn hun capaciteit optimaal in te vullen. Dit kan volgens VCM verschillende redenen hebben: tekort aan opslagcapaciteit, verminderde arbeidsinput, beperkingen in exportperiodes, enzovoort. Bovendien zaten een aantal installaties nog in de opstartfase en werden een aantal ook afgebouwd of stopgezet (faillissement).
West-Vlaanderen blijft de grootste mestverwerker (55%, uitgedrukt in ton verwerkt), al is ook de vrije (en dus onbenutte) capaciteit daar het hoogst (60%) en werd de voorsprong wat kleiner. De tweede belangrijkste provincie is Antwerpen (22%), gevolgd door Limburg (13%), Oost-Vlaanderen (9%) en op de laatste plaats Vlaams-Brabant (1%).
Wat de Vlaamse verwerking inclusief export betreft, wordt het grootste deel zoals gezegd opnieuw gerealiseerd door de verwerking en export van ruwe varkensmest en pluimveemest. Samen zijn zij goed voor zo’n 87 procent van het totale volume verwerkte en uitgevoerde mest. Verder is er de verwerking van digestaat (op externe sites, 4%), rundveemest (inclusief kalvergier, 2%), paardenmest (6%) en champost (0,3%), maar die percentages zijn veel kleiner.
De export van ruwe varkensmest steeg met 10 procent (uitgedrukt in ton). Zes procent van die stijging is te danken aan de export naar Nederland. Die export steeg dus nog wel, maar beduidend minder dan het vorige jaar (51%). 2013 was dan ook het eerste jaar dat export naar Nederland toegelaten werd. De export van pluimveemest, in de praktijk vooral naar Frankrijk, is daarentegen vrij constant gebleven in tonnage en uitgedrukt in kilogram stikstof zelfs fors gedaald (-22%). Volgens VCM heeft dit laatste te maken met een daling van de inhoudswaarden van voornamelijk braadkippenmest.
Frankrijk blijft de belangrijkste exportregio (56%) voor Vlaanderen, gevolgd door Nederland (35%) en Duitsland (7%). De export naar Frankrijk bestaat voornamelijk uit biothermisch gedroogde mest, de export naar Nederland uit champignonsubstraat en de export naar Duitsland uit biothermisch gedroogde mest en dikke en dunne fractie digestaat. Wat de import betreft, is vooral paardenmest belangrijk (0,14 miljoen ton), voor de productie van champignonsubstraat.
Het is al het twaalfde jaar op rij dat de mestverwerkingscapaciteit in Vlaanderen stijgt. Op tien jaar tijd is die capaciteit zelfs al verdrievoudigd. En de verwachtingen van de sector blijven positief: bijna de helft van de ondervraagden verwacht in de toekomst even veel of zelfs meer mest te verwerken en te exporteren. Bovendien zullen de strengere bemestingsnormen in MAP 5 ook een impact hebben. Hoe groot die impact zal zijn, zal pas duidelijk worden in enquêtejaar 2016.
Naar jaarlijkse gewoonte schreef VCM in samenwerking met Biogas-E en VLACO alle houders en aanvragers van een milieuvergunning voor mestverwerkers aan met de vraag hun verwerkingsgegevens door te geven. Aan de hand van die gegevens werd de beschikbare en operationele mestverwerkingscapaciteit in Vlaanderen berekend. Sinds dit jaar werden mits toestemming bovendien gegevens van de Mestbank (aan- en afvoer van mest) overgenomen. Dit maakt de resultaten meer accuraat, maar kan hier en daar wel een vertekend beeld schetsen. VCM betwijfelt bijvoorbeeld dat de operationele verwerking exclusief export effectief met 21 procent is gestegen. Een deel van die stijging zal waarschijnlijk te wijten zijn aan de nieuwe methodiek.
Meer info: www.vcm-mestverwerking.be (het uitgebreide rapport komt binnenkort online)
