Start renovatiewerken aan Potpolder IV in Waasmunster

Afgelopen maandag is De Vlaamse Waterweg gestart met de voorbereidende werken voor de renovatie van Potpolder IV. Het overstromingsgebied aan de Durme werd bijna 80 jaar geleden aangelegd en voldoet niet meer om de omliggende woonwijken te beschermen tegen wateroverlast. Op de Durme zelf zal er tussen Waasmunster en Lokeren gebaggerd worden om de afvoer van water te bevorderen. Het gebaggerd materiaal wordt gebruikt voor de renovatie van het overstromingsgebied. Een deel van het gebied zal ook na de renovatie beschikbaar blijven voor lokale landbouw. Het grondverlies zonder behoorlijke compensaties zet kwaad bloed bij plaatselijke landbouwers. Zij vonden steun bij Boerenbond om de besluitvorming in vraag te stellen in het licht van het geactualiseerde Sigmaplan.

Rondom een goed werkend gecontroleerd overstromingsgebied ligt een ringdijk, die het opgevangen water in het gebied moet houden. In Potpolder IV in Waasmunster (Oost-Vlaanderen) ontbreekt een deel van deze ringdijk, waardoor de woningen in de omgeving de voorbije jaren niet voldoende beschermd waren tegen wateroverlast. De Vlaamse Waterweg zal nu een nieuwe, hogere ringdijk aanleggen rondom het gebied. Daarvoor wordt eerst het tracé van de ringdijk vrijgemaakt van begroeiing, afval en kleine bouwsels. Er wordt een archeologisch onderzoek uitgevoerd op de site en vervolgens starten de werken aan de ringdijk zelf. Tijdens de werken blijven de landbouwpercelen en visvijvers binnen het overstromingsgebied toegankelijk. Een deel van het gebied zal ook na de renovatie beschikbaar blijven voor lokale landbouw.

In een latere fase worden ook het pompstation van Ten Rijen en de overloopdijk tussen de Durme en de potpolder gerenoveerd. Op de dijk komt een geasfalteerd fiets- en wandelpad. Het Agentschap voor Natuur en Bos van de Vlaamse overheid en terreinbeheerder vzw Durme stimuleren in bepaalde zones van het gebied de ontwikkeling van natte natuur. Gelijklopend met de renovatie van de potpolder voert De Vlaamse Waterweg onderhoudsbaggerwerken uit in de Beneden-Durme. “We baggeren nu het laatste stuk, tussen de brug in Waasmunster en de dam in Lokeren. Het vervuilde sediment dat we daarbij ophalen, zullen we ter plaatse reinigen. Daarna kunnen we het gebruiken voor de aanleg en renovatie van de dijken rond Potpolder IV. Ze beperken we ook de hinder voor de omgeving, omdat we geen grote hoeveelheden grond moeten aan- of afvoeren over de weg”, vertelt projectleider Hans Quaeyhaegens (De Vlaamse Waterweg).

De Durmevallei is van oudsher zeer gevoelig voor overstromingen, in het bijzonder bij stormvloed: wanneer springtij samenvalt met een noordwesterstorm op de Noordzee, en getijgolven via de Schelde ook de Beneden-Durme bereiken. Daarom besloot de minister van openbare werken al in 1938 om op verschillende plaatsen ‘potpolders’ aan te leggen om overtollig water op te vangen. De overstromingsramp van 1976 toonde aan dat een meer ingrijpend waterbeleid nodig was. Dat leidde een jaar later tot de goedkeuring van het oorspronkelijke Sigmaplan. Het plan moest het Zeescheldebekken beschermen tegen wateroverlast door het verhogen van dijken en het aanduiden en inrichten van laaggelegen rivierpolders als gecontroleerde overstromingsgebieden, waaronder Potpolder IV.

In 2005 en 2006 actualiseerde de Vlaamse regering het Sigmaplan volgens de meest recente inzichten over waterbeheer en rekening houdend met de gevolgen van de klimaatverandering. Aan het gecontroleerd overstromingsgebied Potpolder IV werd naast de reeds bestaande waterveiligheidsfunctie ook een natuurdoelstelling toegewezen, die het Agentschap voor Natuur en Bos zal realiseren. Op de plannen die nu uitgevoerd worden, kwam eerder dit jaar zware kritiek van Boerenbond. De afspraken en evenwichten die zijn vastgelegd in het geactualiseerde Sigmaplan zouden niet gerespecteerd worden.

Meer concreet begrijpt men van landbouwzijde niet waarom hoger gelegen landbouwpercelen een waterbuffer worden terwijl lager gelegen percelen enkel een natuurfunctie krijgen. De plaatselijke landbouwers hebben het gevoel dat ze onrechtmatig van hun gronden worden verdreven. Ze verwijten de gemeente Waasmunster dat het bestuur meer oog had voor de beloofde fietsinfrastructuur dan voor hun verzuchtingen, en dat men de argumentatie van De Vlaamse Waterweg niet inhoudelijk afgetoetst heeft. Bij alle beleidsniveaus, van het lokale bestuur tot de Oost-Vlaamse provinciegouverneur en Vlaams minister Koen Van den Heuvel, hebben ze hun protest kenbaar gemaakt.