SowSIS van ILVO spoort kreupele zeugen al vroeg op

Het Instituut voor Landbouw- en Visserijonderzoek (ILVO) ontwikkelde een toestel om kreupelheid bij zeugen in een vroeg stadium te detecteren en voorspellen. Voor varkenshouders kan het gebruik van de gegevens gemeten met de SowSIS - zo heet het toestel - in de toekomst een hulpmiddel vormen om zeugen in groepshuisvesting langer gezond te houden.

ILVO-onderzoekster Liesbet Pluym heeft de methodiek en het toestel ontwikkeld in het kader van een vier jaar durend doctoraat. De SowSIS (Sow Stance Information System) is een demonteer- en transporteerbare zeugenbox waarvan de vloer en het camerasysteem zowel de neerwaartse kracht als de verplaatsingen van de poten in stilstand registreren, evenals de beenstand.

Om de invloed van kreupelheid op de gewichtsverdeling te beoordelen, is een zorgvuldige meting gebeurd van vier gezonde en vier manke zeugen. Daaruit bleek onder meer dat de manke zeugen de pijnlijke poot duidelijk minder belasten en vaker opheffen, en dat ze hun gewicht voornamelijk verschuiven naar de contralaterale poot.

Kreupelheid bij zeugen heeft een bewezen negatieve impact op de inkomsten van het varkensbedrijf en op het welzijn van de dieren, weet ILVO-doctorandus Liesbet Pluym. Kreupelheid blijkt de tweede voornaamste reden te zijn waarom een zeug vroegtijdig wordt afgevoerd naar het slachthuis.

Niet alle periodes in de groepshuisvesting zijn even risicovol voor het oplopen van kreupelheid. De fase in de inseminatieafdeling en de eerste vijf dagen dat de zeugen in groep worden gezet zijn het gevaarlijkst. Een zeug die beschikt over meer vloeroppervlakte heeft een kleinere kans op pootletsels. Verder onderzoek is nodig om de optimale dieroppervlakte te bepalen die nodig is om kreupelheid te voorkomen. 

De doelstelling van de studie was om preventie van kreupelheid bij zeugen op de kaart te zetten door de detectie te bevorderen, de impact op (re)productie te verduidelijken en door risicofactoren voor kreupelheid op te sporen.

"Preventie van kreupelheid is noodzakelijk om het welzijn en de gezondheid van de dieren te garanderen, het arbeidsplezier van de veehouder te bevorderen, de financiële verliezen terug te dringen en een duurzame varkenshouderij verder te bevorderen", aldus Pluym. Volgens de onderzoekster komt kreupelheid vaker voor sinds groepshuisvesting van drachtige zeugen in 2013 verplicht werd omwille van het dierenwelzijn.