Séralini-onderzoek definitief naar prullenbak verwezen

Het onderzoek van Gilles-Eric Séralini waaruit bleek dat ratten kanker kregen na het eten van genetisch gewijzigde maïs, wordt definitief naar de prullenbak verwezen wegens gebrek aan bewijs. Het tijdschrift Food and Chemical Toxicology dat de onderzoeksresultaten van Séralini vorig jaar publiceerde, heeft de auteur gemeld dat als hij zijn artikel zelf niet terugtrekt, het blad dat in zijn plaats zal doen.

Toen het artikel vorig jaar verscheen in Food and Chemical Toxicology werden de auteur en het tijdschrift meteen bedolven onder kritiek van andere wetenschappers. Zo meldde het Vlaams Instituut voor Biotechnologie (VIB), wereldleider in ggo-onderzoek, op haar website meteen dat “de Séralini-studie niet onderbouwd is” en dat “de proefopzet die Séralini gebruikt het onmogelijk maakt om enige zinnige conclusie te trekken”.

Ook de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid EFSA verwierp het artikel, net als zijn Braziliaanse en Australische tegenhangers. De Franse Académies voor Landbouw, Geneeskunde, Farmacie, Wetenschappen, Technologie en Diergeneeskunde veroordeelden in een gezamenlijke verklaring het artikel en het blad dat het publiceerde. Opgejaagd door de aanhoudende kritiek vroeg het tijdschrift dan zelf de ruwe data van de onderzoeker op, wat zeer ongebruikelijk is.

Uit die ruwe data concludeerde Food and Chemical Toxicology dat het te snel tot publicatie was overgegaan. Op basis van de gegevens bleek het helemaal niet uit te sluiten dat de afzichtelijke tumoren die over heel de wereld getoond werden, gewoon toeval waren. Ratten kunnen ook vanzelf kanker krijgen. En zeker de ratten die Séralini had gebruikt, staan erom bekend dat ze gemakkelijk borstkanker krijgen, zeker als ze zich mogen volvreten zoals in dit onderzoek het geval was.

Tijdens zijn onderzoek had Séralini de ratten op een dieet gezet van NK603-maïs, een variëteit die een gen kreeg ingeplant waardoor die bestand is tegen het herbicide Roundup van Monsanto. Een controlegroep kreeg niet-ggo-maïs voorgeschoteld. Volgens Séralini stierf de helft van de mannetjesratten en 70 procent van de wijfjes voortijdig. In de controlegroep was dit 30 en 20 procent. Volgens De Standaard had dit bij nader inzien net zo goed andersom kunnen zijn.

Bovendien testte Séralini te weinig ratten om zinnige conclusies te trekken. Hij testte tien verschillende diëten uit op telkens tien ratten van elk geslacht, terwijl er zeker vijftig per groep nodig waren om de effecten van het toeval uit te sluiten. Andere problemen waren onder meer het feit dat Séralini niet had nagegaan of zijn maïs misschien beschimmeld was of behandeld was met andere gewasbeschermingsmiddelen. Ook volgde hij het gewicht van zijn dieren niet op en hij gebruikte de verkeerde statistiek.

Naast slecht onderzoek wordt Séralini ook verweten dat hij de proefdieren nodeloos mishandeld heeft. Zo liet de man zijn ratten sterven aan de tumor, terwijl zijn resultaten niet afhingen van hoe groot de tumor werd of hoelang de ratten nog bleven leven na het verschijnen ervan. Die handelswijze gaat in tegen alle regels voor het omgaan met proefdieren.

In de Franse krant Le Figaro gaf Séralini te kennen dat hij weigert om het artikel zelf in te trekken. Hij wijst erop dat de normale redenen voor een terugtrekking, zoals fraude of bewuste misleiding, niet vervuld zijn. Food and Chemical Toxicology heeft aangekondigd het artikel zelf terug te trekken als de auteur dat niet doet.

Tegenstanders van ggo’s zijn er niet over te spreken over hoe het tot de terugtrekking van het artikel kwam. “Dat een wetenschappelijk artikel discussie uitlokt, is de normale gang van zaken in de wetenschap”, zegt Barbara Van Dyck, woerdvoerster van het Field Liberation Movement. “Maar de redactie van het tijdschrift zegt duidelijk dat de onderzoekers zich niet aan fraude of aan een moedwillig verkeerde interpretatie van de data bezondigden. Het lijkt mij daarom heel vreemd dat het artikel wordt ingetrokken.”

Van Dyck wijst er ook op dat de Richard Goodman, sinds kort associate editor bij het tijdschrijft, mee over de terugtrekking besliste. “Die Goodman was voor hij professor werd, werknemer bij Monsanto. Europarlementslid voor Groen Bart Staes ziet één positief gevolg van het hele Séralini-debacle: “De Europese Commissie heeft beslist om een onafhankelijk onderzoek naar de effecten van ggo’s op langere termijn financieren”.