Pluimveehouderij heeft Ruslandboycot verteerd

Net zoals zowat alle andere land- en tuinbouwsectoren heeft ook de pluimveesector de marktschokken gevoeld die de Ruslandboycot de voorbije twee jaar heeft veroorzaakt. Toch zijn die gevolgen al bij al binnen de perken gebleven, aldus Boerenbond. Voor braadkippen werden nieuwe exportbestemmingen gezocht en gevonden, de leghennensector profiteerde van de vogelgriepepidemie in de VS en de export van broedeieren naar Rusland scheerde in 2015 hoge toppen. Boerenbond maakt zich vooral zorgen over de sterk toegenomen productie van kip in Europa en de internationale concurrentie op de exportmarkten. 

Toen Rusland in de zomer van 2014 zijn grenzen sloot voor Europese voedingsproducten veroorzaakte dat een schokgolf op de landbouwmarkten. Voor onder meer de fruit-, varkens- en zuivelsector vertaalde de importban zich (on)rechtstreeks in een negatieve prijsvorming en een ernstig verstoord handelsverkeer. Voor de pluimveehouderij – onderverdeeld in braadkippenhouderij, leghennenhouderij en de vermeerderingssector – bleven de gevolgen al bij al eerder beperkt, zo concludeert Boerenbond na twee jaar boycot.

De braadkippensector kwam de voorbije twee jaar “tamelijk ongehavend” door, zo klinkt het. De sector telt in ons land 650 bedrijven, goed voor 27,5 miljoen braadkippen. Door de beslissing van de Russische overheid tien jaar geleden om op termijn te streven naar een productiequotum dat voldoet aan de binnenlandse vraag was de Europese export naar Rusland sowieso al geleidelijk aan afgenomen: in 2010 was de export naar Rusland nog goed voor 227.555 ton pluimveevlees, in 2013 was dat nog maar 95.200 ton. Een sterke groei van de export naar Zuid-Afrika heeft dat verlies voor een aanzienlijk deel opgevangen.

Ondanks die nieuwe exportfocus heeft het plotse verlies van de Russische afzetmarkt de sector toch pijn gedaan, zo klinkt het. “De noteringen kwamen onder druk te staan en gingen tijdelijk zwaar onderuit omdat vlees dat normaal naar Rusland ging op de Europese markt is terechtgekomen.” Onder meer dankzij nieuwe exportbestemmingen als de Filipijnen en een verhoogde export naar het Midden-Oosten konden de prijzen zich in 2014 herstellen en werd het Ruslanddebacle al bij al snel verteerd, aldus Boerenbond.

De systematische daling van de Europese pluimvee-export naar Rusland was slecht nieuws voor de braadkippenproducenten, maar legde anderzijds de vermeerderingsbedrijven geen windeieren. Om hun binnenlandse productie op niveau te krijgen doen de Russen namelijk massaal beroep op buitenlands genetisch materiaal in de vorm van fokdieren en broedeieren. Ons land pikte meer dan zijn graantje mee: in 2013 exporteerden we 8,53 miljoen broedeieren naar Rusland, in 2015 waren dat er al meer dan 39 miljoen. Vandaag ligt de situatie door de zwakke roebel opnieuw een stuk gecompliceerder.

Ook voor de 275 Belgische leghennenbedrijven was de prijsduik die op de Russische demarche volgde een koude douche. “Toen Rusland de boycot afkondigde was de Russische markt in volle uitbreiding, vooral wat eiproducten betreft”, zo klinkt het. “Het verlies van deze markt kwam er in een periode dat de markt verzadigd was met eieren. Het kwam op dat moment dan ook hard aan.” Een forse stijging van de export naar de Verenigde Staten als gevolg van een vogelgriepepidemie bracht evenwel soelaas en bleek het perfecte medicijn om de Russische kater door te spoelen.

Al bij al heeft de boycot in de pluimveehouderij dus niet voor onnoemelijk veel schade gezorgd. Boerenbond maakt zich dan ook minstens evenveel zorgen om enkele structurele bedreigingen voor de sector. In de eerste plaats is er de strijd voor een gelijk speelveld. De organisatie vraagt dan ook dat er bij de implementatie van Europese regelgeving niet verder wordt gegaan dan wat Europa voorschrijft en dat pluimvee niet als pasmunt wordt gebruikt bij gesprekken over een handelsakkoord.

Specifiek voor de braadkippensector geeft Boerenbond nog mee dat de sector “alert” moet blijven. “De wereldconsumptie van pluimveevlees neemt toe, maar de vraag is of wij hier ten volle zullen kunnen meeprofiteren van de gunstige vooruitzichten”, zo vraagt Boerenbond zich af, aangezien de verwachting is dat de productie in de – voornamelijk Aziatische – groeimarkten ook zal stijgen. Wat de interne markt betreft is het zaak de buitenlandse concurrentie in het oog te houden, waarbij dan vooral naar Brazilië, Thailand en Oekraïne wordt gekeken, landen die door lagere productiestandaarden een sterke concurrentiepositie hebben kunnen uitbouwen.