Oekraïne is landbouwreus op lemen voeten

Een tiental landen produceren zowat al het graan en de plantaardige oliën voor de rest van de wereld. Oekraïne is één van die landen: wereldwijd de derde exporteur van maïs, de tweede exporteur van granen (maïs, tarwe en gerst) en de eerste exporteur van zonnebloemolie. Al kunnen de huidige geopolitieke omwentelingen daar misschien verandering in brengen.

Oekraïne is een landbouwgrootmacht met een sterke focus op export. Meer dan 50 procent van de Oekraïense landbouwproductie wordt uitgevoerd naar Noord-Afrika, het Midden-Oosten, Europa en Azië. De zwarte Oekraïense grond is van de meest vruchtbare in Europa. Landbouw is er goed voor 10 procent van het bruto binnenlands product. Het is met andere woorden niet verwonderlijk dat buur Rusland Oekraïne koste wat het kost binnen zijn invloedssfeer wil houden.

De politieke onrust in het land heeft een onvermijdelijke impact op de landbouwsector. De waarde van de grivna, een lokale munt die vooral nog in de separatistische regio’s wordt gebruikt, is met meer dan 40 procent gedaald sinds het begin van de onlusten begin februari eerder dit jaar. Daardoor kochten de boeren er minder kunstmest en fytosanitaire producten aan. De graanoogst van 2014 zou volgens schattingen dan ook 18 procent lager liggen.

Een tweede rechtstreeks gevolg van de politieke crisis is de rem op de exportlogistiek. 97 procent van de Oekraïense export verlaat het land via een haven. Als de Russen definitief beslag kunnen leggen op de havens van Odessa en Mikolayiv, dan verwerven ze de controle over de twee havens van waaruit ongeveer 80 procent van de export vertrekt. In deze havens kunnen namelijk schepen van het Panamax-type, die tot 50.000 ton kunnen vervoeren, aanmeren.