Nederlandse veehouderij overschrijdt fosfaatplafond

Onze Noorderburen hebben zorgen want voor het eerst in vijf jaar is de fosfaatproductie uitgestegen boven het plafond van 172,9 miljoen kilo dat met de EU is afgesproken. Dat is te wijten aan de groei van de veestapel, die zich vooral in de melkveehouderij situeert. Nederland kreeg er vorig jaar 50.000 melkkoeien, 38.000 stuks vrouwelijk jongvee en ook drie miljoen kippen bij. Het aantal vleesvarkens nam in 2015 met 150.000 lichtjes toe tot 12,6 miljoen dieren. Als ook de mestverwerking of -export toeneemt, dan hoeft de grotere mestproductie geen onevenwicht op de mestbalans te veroorzaken maar het plafond is wel van belang. De derogatie werd daar afhankelijk van gemaakt.

De fosfaatproductie in Nederland steeg vorig jaar met 4,6 miljoen kilo om uit te komen op 176,3 miljoen kilo. Spijtig genoeg voor onze Noorderburen is dat meer dan het plafond van 172,9 miljoen kilo dat met de EU is afgesproken. Door de stijging van de veestapel – zowel koeien, kippen als in mindere mate ook varkens – komt één van de voorwaarden voor de derogatie in het gedrang.

Nederland kwam met de Europese Commissie overeen dat de fosfaatproductie niet boven het niveau van 2002 zou uitstijgen. In ruil daarvoor mogen boeren met een areaal dat voornamelijk uit grasland bestaat 230 of 250 kilo stikstof aan dierlijke mest opbrengen, in plaats van de gebruikelijke 170 kilo stikstof.

De Europese Commissie dicteerde die voorwaarde gelet op de beschikbare plaatsingsruimte voor fosfaat in Nederland, zo’n 110 à 120 miljoen kilo. Het mestoverschot moet verwerkt of uitgevoerd worden. Bij een ongeremde fosfaatproductie zou de druk op de ‘mestmarkt’ onverantwoord groot worden. De huidige stijging moet vooral op het conto van de melkveehouderij geschreven worden want in die sector zijn bedrijven in de aanloop naar het postquotumtijdperk stevig uitgebreid.

De gevolgen van de overschrijding van het fosfaatplafond zijn onduidelijk volgens NRC Handelsblad. Om te vermijden dat de derogatie ingetrokken zou worden, werkt het kabinet van de staatssecretaris van Economische Zaken aan een systeem van fosfaatrechten. In plaats van een melkquotum komt er in Nederland dus een mestquotum, zoals we het in Vlaanderen al kennen sinds de invoering van de nutriëntenhalte in 2002 en diens opvolger uit 2007, de verhandelbare nutriëntenemissierechten.