Minder antibiotica bij Nederlandse veehouders

Het antibioticagebruik in de Nederlandse veehouderij blijft verder afnemen. Dat blijkt uit de jaarlijkse cijfers van de Autoriteit Diergeneesmiddelen (SDa). Opvallend zijn de grote verschillen tussen de sectoren: de afname is het sterkst in de vleeskippenhouderij (-30,1%) en het minst in de varkenshouderij (-1,9%). In de rundveehouderij is sprake van een lichte stijging (+1,1%), maar omdat het gebruik in de rundveesector laag ligt, interpreteert de SDa de kleine stijging als “natuurlijke variatie”. Goed nieuws is de daling met 31 procent in het gebruik van colistine, een hoogwaardig antibioticum. 

De Nederlandse Autoriteit Diergeneesmiddelen (SDa), die verantwoordelijk is voor de monitoring en rapportering over het antibioticagebruik in de Nederlandse veehouderij, had in zijn jaarrapport goed nieuws te melden, want het antibioticagebruik is ook in 2016 gedaald. Het SDa stelde een spectaculaire daling vast van 30,1 procent in de vleeskippensector en van 26,5 procent in de kalkoensector. Verder werden ook in de kalversector (5,3%) en de varkenssector (1,9%) kleine sprongen voorwaarts gezet. In de rundveesector steeg het gebruik met 1,1 procent, al is dat door het lage gebruik volgens de SDa niet dramatisch te noemen.

“In alle diersectoren hebben veel bedrijven het lage gebruik weten te consolideren en zelfs nog verlaagd”, aldus de SDa. “Het is positief dat de stijgingen die vorig jaar in een paar diersectoren werden waargenomen weer zijn omgebogen tot dalingen in het gebruik in 2016. De grote daling in de vleeskuikensector is opmerkelijk en valt vermoedelijk voor een deel toe te schrijven aan de toename van het gebruik van trager groeiende rassen voor de Nederlandse consumentenmarkt. De eerdere stijging in antibioticumgebruik in 2014 is hiermee tenietgedaan en sinds 2009 is er in de vleeskuikensector een daling van 72 procent gerealiseerd.”

De aanzienlijke daling in de kalkoensector is een primeur, de verdere daling in de varkenssector een bewijs van de blijvende aandacht voor het terugdringen van het antibioticumgebruik, aldus de SDa. In de kalversector is ten opzichte van vorig jaar sprake van een daling (5,3%), maar over een langere periode beschouwd, blijft het gebruik in de kalversector gedurende de laatste vier jaren min of meer stabiel. Het gebruik in de melkveesector is met 3,2% gedaald en in de niet melk-leverende rundveesectoren is sprake van een stijging van 7%. De cijfers voor de rundveesectoren moeten gezien worden tegen de achtergrond van een relatief laag gebruik, aldus nog de SDa.

Verder wordt er naast een reductie in het algehele gebruik ook aandacht besteed aan een reductie in het gebruik van de zogenaamde tweede- en derdekeuzeantibiotica. Het gebruik daarvan is over het algemeen in de Nederlandse veehouderij laag en het daalt ook verder. Uitzondering hierop is het gebruik van fluorochinolonen en derde en vierde generatie cefalosporines in de kalver- en kalkoensector, dat in 2016 iets is toegenomen. Het gebruik van colistine daalde opvallend met 31 procent. In 2016 werd een nieuwe vorm van resistentie gevonden tegen het antibioticum colistine, dat zowel bij mensen als dieren voorgeschreven wordt.

De verkoop van antibiotica in massa actieve stof, tenslotte, is in 2016 met 14,5 procent gedaald ten opzichte van 2015. Het gebruik van antibiotica lag in 2016 hoger dan de verkoop ervan, wat waarschijnlijk toe te schrijven is aan het aanspreken van voorraden bij groothandels en dierenartspraktijken. Op basis van de verkoop van massa actieve stof bedraagt de reductie in 2016 64,4 procent ten opzichte van het door de overheid gekozen referentiejaar 2009.

Lees het volledige SDa-rapport hier.