Maïs telen zonder gewasbeschermingsmiddelen haalbaar?

Onlangs ging een landbouwer uit Sint-Katelijne-Waver akkoord om vrijwilligers in zijn maïsveld met de hand onkruid te laten wieden. De medewerkers van vzw De Weegbree wilden daarmee bewijzen dat onkruidbestrijding ook mogelijk is zonder het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen. En dat is Phytofar, de Belgische vereniging van de gewasbeschermingsmiddelenindustrie, niet ontgaan. Zij namen de filosofie achter de actie erg letterlijk en besloten na een rekensom dat manueel wieden op grote schaal financieel en praktisch niet haalbaar is in de gangbare maïsteelt.

Zoals VILT eerder al berichtte hadden de vrijwilligers van vzw De Weegbree ongeveer een werkdag nodig om een maïsveld van 1 hectare met de hand te wieden. Hiervoor hadden ze zo’n vijftig vrijwilligers ter beschikking. Zoals ze zelf aangeven is er later in het seizoen nog een tweede werkdag nodig om opnieuw onkruid te wieden. Daarna zullen de rijen maïs dichtgroeien en is wieden niet meer nodig.

 

Of het de bedoeling van vzw De Weegbree is om het ganse Vlaamse maïsareaal manueel te onderhouden valt te betwijfelen, maar Phytofar ging meteen aan de slag om de haalbaarheid daarvan te berekenen: “Wanneer 50 personen er een volledige werkdag over doen om een veld van 1 hectare eenmaal te wieden, betekent dit dat er jaarlijks 800 uren (50 personen x 8 uren x 2 wiedmomenten) nodig zijn om elke hectare te wieden. Vermenigvuldigd met de 240.000 hectare aan maïsveld in België, geeft dat een totaal van 192 miljoen werkuren. Als je weet dat het minimum uurloon voor een arbeider in de landbouwsector 9,61 euro bedraagt, dan bekomen we een jaarlijkse loonkost van meer dan 1,8 miljard euro voor de Belgische maïsteelt alleen. Een kostenplaatje van 7.688 euro per hectare.”

 

Phytofar wijst erop dat deze extra kost voor de landbouwer, rekening houdend met de crisis in de landbouw, absoluut niet haalbaar is. Dat kan je ook eenvoudig afleiden uit een raming van de waarde van een hectare ruwvoeder door de Vlaamse landbouwadministratie. Naargelang de rekenmethode is een hectare maïs tussen de 1.300 en 4.900 euro waard is, wat een pak minder is dan de hierboven berekende kostprijs van wieden. Phytofar benadrukt ook dat machinale en technologische vooruitgang zorgden voor een enorme stijging in productiviteit binnen de landbouwsector en dat de moderne gewasbeschermingsmiddelen veel kwalitatiever en veiliger zijn dan die van 50 jaar geleden.

 

Natuurlijk hoeft het vermijden van gewasbeschermingsmiddelen niet automatisch te betekenen dat we manueel aan de slag moeten om onkruid te bestrijden. In de biolandbouw is men al jaren bezig met innovaties op vlak van mechanisatie die het aantal wieduren sterk kunnen reduceren. Denk maar aan wiedeggen, schoffelmachines, aanaardmachines, onkruidbranders, GPS-systemen, … Ondanks deze mechanische hulpmiddelen blijft maïs door zijn trage bodembedekking een moeilijke teelt voor de onkruidbestrijding. In 2015 schatte het Departement Landbouw en Visserij de oppervlakte biomaïs in Vlaanderen op zo’n 164 hectare. Dat het niet meer is, heeft volgens BioForum te maken met de keuze voor grasklaver als ruwvoeder. In een landbouwsysteem dat de bodem voedt en kringlopen sluit, past die teelt beter dan snijmaïs.