Landroof leidt tot meer honger in de wereld

Er is steeds meer honger in de wereld omdat kleine boeren hun grond kwijtraken. Zij produceren wereldwijd het meeste voedsel, maar worden steeds verder teruggedrongen, zo blijkt uit een nieuw rapport van GRAIN, een internationale ngo die kleine boeren steunt. "Grote ondernemingen, biobrandstofbedrijven en speculanten kopen de grond massaal op", staat in het rapport.

Kleine landbouwbedrijven gebruiken wereldwijd minder dan 25 procent van de landbouwgrond, maar leveren desondanks het meeste voedsel in de wereld, omdat ze vaak productiever zijn dan grote bedrijven. Dat schrijven onderzoekers van Noord-Zuidorganisatie GRAIN in een nieuw rapport over landroof. "Kleine boeren raken in sneltreinvaart hun grond kwijt", zegt Henk Hobbelink, coördinator van GRAIN. "Er is een omgekeerde landhervorming gaande."

"De grote meerderheid van gezinsbedrijven heeft tegenwoordig minder dan twee hectare land ter beschikking, en dat aandeel blijft dalen", zegt Hobbelink. "Als we niets doen om die trend te keren, zal de wereld de capaciteit om zichzelf te voeden verliezen." Als alle landbouwbedrijven in Centraal-Amerika dezelfde opbrengst zouden hebben als de kleine boeren in de regio, zou er drie keer meer voedsel geproduceerd worden, zo staat in het rapport.

Opvallend is dat het rapport enkele cijfers van de Wereldvoedselorganisatie (FAO) tegenspreekt. "Ze erkennen wel dat kleine boeren belangrijk zijn voor de voedselproductie in de wereld, maar ze overschatten de oppervlakte land die bewerkt wordt door deze kleine boeren", zegt Hobbelink. "Ik kon het niet geloven, toen ik hoorde dat de FAO beweerde dat 70 procent van de landbouwgrond beheerd wordt door kleine boeren. Dat is in tegenspraak met al onze ervaringen met kleine bedrijven wereldwijd."

Frederic Mousseau, beleidsdirecteur bij het Oakland Institute, een Amerikaanse denktank, zegt dat de uitkomsten van het rapport overeenstemmen met onderzoeksresultaten van zijn instituut. Kleine boeren kunnen volgens hem de toekomstige 9 miljard mensen op aarde voeden, als ze voldoende land hebben. "Het huidige wereldwijde voedselsysteem is gericht op het leveren van brandstoffen en voedsel aan westerse markten", zegt hij. "Niet op het voeden van zo veel mogelijk mensen."

"De VS en veel andere landen geloven de propaganda van de agribusiness dat commerciële, grootschalige bedrijven nodig zijn om de wereld te voeden, banen te creëren en de economie te laten groeien", gaat Mousseau verder. "Het overheidsbeleid zou juist gericht moeten zijn op het steunen van kleine boeren, niet op het stimuleren van grootschalige landbouw. Bij kleine boeren krijgt elke hectare de volle aandacht en zorg."

Zimbabwe kreeg in 2000 hevige kritiek te verduren van de internationale gemeenschap omdat het land onteigende en aan kleine boeren gaf. Volgens Elizabeth Mpofu, coördinator van La Via Campesina, leveren die boeren nu 90 procent van de voedselgewassen in het land. Voor 2000 was dat 60 tot 70 procent. "Er zijn nu meer vrouwen die zelf grond bezitten. En dat is overal de sleutel tot voedselsoevereiniteit", zegt Mpofu.

Meer info: 'Hungry For Land'