Kennisdeling rond staartbijten op Nocturne van varken

Aanstaande woensdag komt de landbouwhogeschool in Geel, Thomas More|KU Leuven, met een nieuw initiatief rond kennisdeling in de varkenshouderij. Tijdens de ‘Nocturne van het varken’ die s’ avonds vanaf halfacht zal plaatsvinden, worden de onderzoeksresultaten van een project rond staartbijten bij varkens voorgesteld aan varkenshouders en erfbetreders. In de overdekte landbouwhal van de hogeschool zullen varkenshouders op een vrij informele en vooral toegankelijke manier samengebracht en geïnformeerd worden. Naast korte presentaties mogen landbouwers zich ook verwachten aan demonstraties van zogenaamde ‘hokverrijking’. Afleidingsmateriaal kan immers aangewend worden om het staartbijten te verminderen. Voor elke aanpassing aan de bedrijfsvoering en voor de hokverrijking werd een kosten-batenanalyse opgesteld.

Woensdagavond worden de onderzoeksresultaten voorgesteld van een project dat aanpassingen aan het management en verrijkingselementen onderzocht ter voorkoming van staartbijten en kannibalisme bij varkens. Het project dat in zijn eindfase zit, werd gefinancierd door de FOD Contractueel Onderzoek en de Vlaamse overheid en uitgevoerd door de onderzoeksgroepen Dier&Welzijn (Thomas More|KU Leuven, campus Geel) en Huisdierengenetica (KU Leuven). Nagegaan werd of met managementmaatregelen het staartbijten bij vleesvarkens verminderd kan worden. De focus lag hierbij op het aanbieden van vluchtmogelijkheden in het hok door middel van schuilpanelen en een platform en op gescheiden opfok per geslacht.

Daarnaast werd ook nagegaan of verrijkingselementen het startbijten kunnen verminderen. Er wordt hierbij gebruikgemaakt van stro dat in verschillende vormen en op verschillende manieren werd aangeboden. Aangezien niet alleen de praktische maar ook de economische kant van belang is, werd voor elke managementaanpassing en voor de hokverrijking een kosten-batenanalyse gemaakt. Naast afleidingsmateriaal en managementaanpassingen oefenen ook andere factoren een invloed uit op het voorkomen van staartbijten. Zo werd nagegaan in welke mate het stalklimaat, zowel CO2 als omgevingstemperatuur, en de genetische achtergrond van de dieren hierin een rol spelen.

Het onderzoek werd uitgevoerd op drie praktijkbedrijven in de Kempen. Uit de eerste resultaten blijkt dat de aanwezigheid van een platform in het hok het bijten aan de staart, oren en andere lichaamsdelen van andere varkens daadwerkelijk vermindert. In weinig geventileerde varkensstallen gaan varkens hun hokgenoten meer lastigvallen en komt ook meer bijtgedrag voor. De meeste proeven werden met licht gecoupeerde varkens uitgevoerd, maar in een laatste proefopzet werden vleesvarkens met intacte staarten in gewone en verrijkte hokken gehuisvest en met elkaar vergeleken. Varkens in controlehokken hadden enkel toegang tot een bijtspeeltje, terwijl varkens in verrijkte hokken beschikten over een bijtspeeltje, strokokers en een schuilwand. “De varkens in verrijkte hokken waren zwaarder maar er werd geen verlaging van bijtgedrag waargenomen. Verrijkte hokken hebben dus niet het verwachte effect”, verklappen Jos Van Thielen en Bert Driessen van de onderzoeksgroep Dier&Welzijn.

Op woensdag 30 september vanaf halfacht ’s avonds kunnen geïnteresseerden in de landbouwhal van Thomas More|KU Leuven campus Geel meer vernemen over de verschillende maatregelen tegen staartbijten en hun kosten-batenanalyse. De infoavond is een nieuw initiatief en werd ‘Nocturne van het varken’ gedoopt. Het doel van deze avondmanifestatie bestaat erin om varkenshouders bij elkaar te brengen en op een vrij informele en een vlot toegankelijke manier te informeren omtrent dit thema. Dit zal gebeuren door middel van korte presentaties en het demonstreren van afleidingsmaterialen in demostanden van toeleverende firma’s. Voor elke varkenshouder voorziet de hogeschool een ‘goodiebucket’, bestaande uit gadgets en folders van de bedrijven die zich op deze avond presenteren. Deelname, drank en een stevige hap zijn gratis op voorwaarde dat je eerst inschrijft via www.diereninformatie.be/nocturne.