ILVO lanceert labo voor wijnanalyse: "Sector ziet flinke opmars"
nieuwsWijnproducenten kunnen vanaf nu bij ILVO terecht om hun wijnen te laten analyseren volgens allerhande parameters. De analyses kunnen waardevolle inzichten leveren voor de optimalisatie van het vinificatieproces en de wijnkwaliteit. De Belgische wijnsector is immers aan een flinke opmars bezig. De laatste 20 jaar werd het Belgische wijngaardareaal bijna 15 keer groter.
De Belgische wijnbouwsector blijft jaar na jaar groeien. Met 4,3 miljoen liter Belgische wijn steeg de productie in 2025 met maar liefst 25 procent ten opzichte van het vorige recordjaar 2023. Onderzoekscentrum ILVO besluit daarop in te spelen met een nieuw en uitgebreid analysepakket. Er zijn nu gevalideerde analysemethoden voorhanden voor de bepaling van samenstelling (alcoholgehalte, suikers, zuurparameters en zwavelhoudende verbindingen), kwaliteit (pH, densiteit en droog extract) en overdruk (voor mousserende wijnen).
De trends voor de Belgische wijnsector zien er goed uit. Hoewel de productie in 2024 een dip kende van bijna 65 procent, te wijten aan de natte zomer, is die daling in 2025 helemaal weggewerkt. Door zeer goede weersomstandigheden was er een recordoogst. Ook het areaal en het aantal wijnbouwers stegen opnieuw. Vlaanderen telt meer wijnbouwers (223) dan Wallonië (127), maar de Vlaamse totaalproductie in liters ligt lager. Uit 551 hectare in Vlaanderen vloeide vorig jaar 1,83 miljoen liter wijn. Wallonië maakte 2,44 miljoen liter op 490 hectare. Intussen zijn er 350 professionele wijnboeren en hobbywijnboeren die samen 1.040 hectare hebben beplant met rijen druivenstokken.
Voor 2026 zijn de vooruitzichten mooi, zegt Lodewijk Waes, voorzitter van de VZW Belgische Wijnbouwers. “Maar we kunnen het jaar natuurlijk pas echt analyseren aan het einde van de rit”, meldt hij.
België is beloftevolle nieuwkomer
Waes bevestigt dat de Belgische wijnsector flink in de lift zit. “De Belgische en Vlaamse wijnbouw breekt records de laatste tijd”, zegt hij. “Niet alleen in volume, ook de kwaliteit is de afgelopen tien jaar sterk gestegen. Dat komt omdat we met onze wijnbouw heel sterk inzetten op kwaliteit. Dat is voor ons de enige manier om te concurreren met onze omringende landen die al eeuwen aan wijnbouw doen. Als je kijkt naar de uitslagen van internationale wedstrijden, dan zie je dat we perfect kunnen wedijveren tegen de vaste waarden zoals Frankrijk, Spanje en Italië. We zijn heel sterk in de mousserende wijnen, onze ‘Belbul’.”
Die mousserende wijnen leven vooral in Wallonië: Waalse wijnboeren focussen voor 60 procent van hun productie op mousserende wijnen.
Volgens Waes slaagt België erin zijn status als nieuw wijnland om te zetten in een meerwaarde. “Omdat we een jong wijnland zijn, zitten we nog niet vastgeroest in een keurslijf van verplichtingen en productdossiers”, zegt hij. Er wordt enorm veel geëxperimenteerd met de interspecifieke rassen: de cuvees, de kruisingen. We creëren nieuwe druivensoorten op basis van de klassieke rassen.”
Wijnklimaat verschuift naar het Noorden
Ook ons traditioneel koelere klimaat blijkt in tijden van klimaatopwarming een voordeel. “België is nog in staat om 'cool climate' wijnen op de markt te brengen, met frisse zuren en voldoende aroma. In Spanje en Italië blijkt men door de hitte niet meer in staat om zulke mooie frisse wijnen op de markt te brengen.”
Volgens Waes is het Europese wijnlandschap naar het Noorden opgeschoven “Ik geloof dat de ideale Europese wijnbouwzones nu liggen in Engeland, België en stukjes van Nederland. We hebben geen problemen om de parameters te bereiken voor fantastische wijnen. Het aantal zonuren stijgt, dus we kunnen perfect onze natuurlijke cijfers halen bij de druiven. De zuren zitten ook perfect.”
Dat ligt anders in de klassieke wijnbouwlanden, vindt Waes. “Door de hitte maken de druiven in de Bordeauxstreek massaal veel suiker aan. Een bordeaux had vroeger zo’n 12 procent alcohol, maar intussen is dat al 14 of 15 procent. Dat is eten en drinken, dat is geen bordeaux meer. Je krijgt situaties zoals bij de Spaanse wijnen van de Ribera del Duero, waar men percentages boven 15,5 procent haalt en men dus moet werken om de alcohol uit de wijn te halen. Dat probleem hebben we hier helemaal niet.”
Hittegolf
Natuurlijk is ook België niet altijd koel. De afgelopen hittegolf was geen geschenk voor vele wijnboeren, al zijn de algemene vooruitzichten nog steeds gunstig. “We hebben een zeer mooie aanzet gehad met in de meeste gevallen geen vorstschade en dus een mooie bloei”, zegt Waes. “Nu zitten we inderdaad in een hittegolf die op bepaalde domeinen voor hitte en schade zorgt door de extreme droogte en zonnebrandschade. Dat is de nieuwe realiteit, we worden geconfronteerd met extremen. Daarom wil ik niet te hard vooruitlopen op de feiten want er kan nog van alles gebeuren, maar zoals het er nu naar uitziet, is het seizoen 2025-2026 veelbelovend.”
Analyses en VerdienWijzer
Het nieuwe proefcentrum van ILVO wil hoe dan ook wijnbouwers helpen om er een topjaar van te maken. Naast het analysecentrum heeft het ook een ‘VerdienWijzer” opgestart voor wijnbouw. Die valt te raadplegen op de officiële site.
De meeste analyses in het aanbodpakket van ILVO gebeuren met Fourier-transform-infrarood-spectroscopie (FTIR). Door te onderzoeken op welke golflengtes een vloeistof infrarood licht absorbeert, ontstaat een uniek spectrum dat weergeeft welke stoffen, en in welke concentratie, aanwezig zijn in een wijnstaal. Het model voor deze techniek is gebaseerd op een uitgebreide dataset van Belgische wijnen, wat zorgt voor een sterke en robuuste kalibratie.
Met FTIR bepaalt het laboratorium het alcoholgehalte (effectief en totaal), de suikers (fructose, glucose en som fermenteerbare suikers), de zuurparameters (totaal zuurgehalte uitgedrukt in wijnsteenzuur en vluchtige zuren uitgedrukt in azijnzuur) en algemene kwaliteitsparameters zoals pH, densiteit en droog extract.
De tweede techniek, spectrofotometrie, meet nauwkeurig het gehalte aan zwavelhoudende verbindingen (vrij en totaal sulfiet). Bij mousserende wijnen wordt ook de overdruk gemeten. Aanvragen voor een grondige wijnanalyse kunnen ook online op de website van ILVO.
Barbara Duquenne van ILVO raadt aan om de aanvragen voor een analyse tijdig in te dienen: “Wie reserveert, krijgt voorrang. Dat is zo voor al onze voedingsanalyses.”
Bron: Eigen berichtgeving
Beeld: Wijndomein Waes