Hoog nitraatresidu betekent minder bemesten in 2014

De Vlaamse regering heeft beslist dat land- en tuinbouwers bij wie de Mestbank in het najaar van 2013 een nitraatresidu vaststelde boven de vierde en hoogste drempelwaarde in 2014 bijkomende maatregelen moeten nemen. Een landbouwer in die situatie mag op al zijn percelen in focusgebied niet meer dan 155 kilo stikstof per hectare uit dierlijke mest toedienen. Derogatie of een beheerovereenkomst zijn uitgesloten op die percelen.

Het vierde mestactieprogramma omvat doelstellingen om de waterkwaliteit te verbeteren tegen 2014. MAP 4 bepaalt ook dat de Vlaamse overheid bijkomende maatregelen moet voorzien voor het bemestingsseizoen 2014 als uit de tussentijdse evaluatie blijkt dat de waterkwaliteit onvoldoende is verbeterd. Het goede nieuws is dat de waterkwaliteit in 2013 licht verbeterd is. Het slechte nieuws is dat de Europese Commissie de verbetering onvoldoende vindt om tegen eind 2014 de vooropgestelde doelstellingen te realiseren.

Daarom heeft de Vlaamse regering beslist dat bedrijven op wiens percelen een nitraatresidu is gemeten boven de hoogste drempelwaarde op al hun percelen in focusgebied bijkomende maatregelen moeten nemen in 2014. Momenteel is ongeveer 280.000 hectare afgebakend als focusgebied. Dit zijn de gebieden waar de oppervlakte- of grondwaterkwaliteit niet verbetert en vooruitgang dus essentieel is. Landbouwers die binnenkort hun verzamelaanvraag indienen via het e-loket Landbouw en Visserij zullen voor elk perceel kunnen zien of het al dan niet in focusgebied ligt.

Het perceel met de hoogste nitraatresidu-overschrijding bepaalt de maatregelen die moeten toegepast worden en bestempelen we daarom als ‘het maatregelenperceel’. Als bij een landbouwer op het maatregelenperceel, ongeacht of dat binnen of buiten het focusgebied ligt, een nitraatresidu boven de vierde drempelwaarde is gemeten, dan is sowieso maatregelenpakket 4 van toepassing in 2014. Als die landbouwer percelen in focusgebied 2014 heeft, dan moet hij daarnaast bijkomende maatregelen toepassen op die percelen. Zoals hierboven beschreven gaat het om een maximale stikstofgift uit dierlijke mest van 155 kilo per hectare. Derogatie of een beheerovereenkomst water zijn onmogelijk op zo’n perceel.

Als het maatregelenperceel zelf in focusgebied ligt, dan mag de landbouwer op dat perceel geen enkele vorm van bemesting toepassen. Hij mag daarop dus geen dierlijke mest, kunstmest of andere meststoffen toedienen. Ook begrazing is er niet toegestaan. Ligt het daar niet in, dan geldt op dat perceel enkel de bemestingsvermindering volgens pakket 4. Dat komt neer op een vermindering van alle bemestingsnormen met 60 procent, uitgezonderd begraasd grasland waar enkel een vermindering van 30 procent van de bemestingsnorm voor kunstmest, andere meststoffen en totale stikstof van toepassing is.

Eind januari ontvangt elke landbouwer, bij wie in 2013 nitraatresidumetingen uitgevoerd werden, een brief met de maatregelen die hij in 2014 moet toepassen. Zodra op één perceel de eerste drempelwaarde is overschreden, moet de landbouwer begeleidende maatregelen toepassen om toekomstige overschrijdingen te vermijden. Het perceel met de hoogste overschrijding bepaalt de maatregelen die toegepast moeten worden.

De bedrijven die de nieuwe, bijkomende maatregelen moeten toepassen, worden daarvan via de maatregelenbrief op de hoogte gebracht. Zij kunnen ook bezwaar indienen tegen de opgelegde maatregelen.