Herman Van Rompuy leidt Europese begrotingsgesprekken

Vorige maand kwam het Cypriotische EU-voorzitterschap voor het eerst op de proppen met een becijferd compromis voor de Europese meerjarenbegroting. Daarin wordt 50 miljard euro gekort op het Commissievoorstel. Europees Raadsvoorzitter Herman Van Rompuy kwam met een nieuw compromis dat 75 miljard euro bespaart. In tegenstelling tot de Cyprioten viseert hij vooral landbouw en cohesie.

De Cyprioten spaarden heilige koeien als het landbouwbeleid en de cohesiefondsen, waar winst en verlies voor deze of gene lidstaat duidelijk te meten valt. De economische uitgaven kwamen er wel bekaaid vanaf in het compromis van tijdelijk EU-voorzitter Cyprus. Zo werd 16 miljard euro gesneden in CEF, het nieuwe financieringsvehikel dat de vervoers-, energie- en ICT-netwerken in de Unie een stevige boost moet geven.

Sinds vorige week heeft Europees Raadsvoorzitter Herman Van Rompuy de regie overgenomen. De situatie is er alvast niet makkelijker op geworden. De lidstaten en het Europees Parlement hebben hun hakken in het zand gezet in de moeizame onderhandelingen over de begrotingen van 2012 en 2013 en die sfeer dreigt ook het debat over de meerjarenbegroting te vergiftigen. 

Op het Commissievoorstel voor die meerjarenbegroting bespaart Van Rompuy 75 miljard euro. Het cohesiebudget daalt scherp tot 309,5 miljard euro. Voor België is het wel een opsteker dat Van Rompuy de categorie "regio's in transitie" (waar het BNP per inwoner tussen 75 en 90 procent van het Europese gemiddelde bedraagt) in ere houdt. Het landbouwbudget krimpt tot 364,5 miljard euro. Belgische landbouwers wordt een beetje soelaas geboden doordat de convergentie tussen hun inkomenssteun en die voor Oost-Europese boeren over een langere termijn wordt uitgesmeerd.

Het budget plattelandsontwikkeling, dat het verlies aan rechtstreekse betalingen aan de landbouwers wat moest compenseren, moet echter ook een flink verlies slikken. Van Rompuy probeert wel de economische uitgaveposten te vrijwaren. Zo wordt het budget van het CEF opnieuw opgekrikt tot 46 miljard euro. Aan de inkomstenzijde wil Van Rompuy onder meer de toekomstige taks op financiële transacties aanwenden.

De eerste reacties wekken weinig verbazing. Voor Frankrijk zijn de besparingen op landbouw onaanvaardbaar, de netto-ontvangers slikken de lagere cohesiebudgetten niet, de Europese instellingen vinden het globale uitgaveplafond veel te laag en voor de nettobetalers moet er dan weer verder gesnoeid worden. Duitsland legt zin voor compromis aan de dag, maar vooral Groot-Brittannië en Zweden azen op sterkere reducties, tot 150 of zelfs 200 miljard euro. Veelbetekenend is dat een meerderheid van conservatieve hardliners en socialisten in het Britse parlement nog driestere ingrepen eist dan premier David Cameron. De vraag dringt zich steeds meer op of Londen nog in staat is tot Europese compromissen.

Van Rompuy zal in de uren voor aanvang van de top bilaterale gesprekken met de leiders voeren. Op donderdagavond begint het echte werk. Aangenomen wordt dat het gebikkel om de centen zich tot ver in de extra time zal uitstrekken. Het is ook mogelijk dat de leiders zonder vergelijk uiteengaan. Ook voor de huidige meerjarenbegroting waren er meerdere topbijeenkomsten nodig. Bovendien moet nadien sowieso nog een vergelijk met het Europees Parlement gevonden worden.