Helft van alle Vlaamse gemeenten is FairTradeGemeente

Zondag neemt Oudenaarde als 154ste Vlaamse gemeente de titel van FairTradeGemeente in ontvangst. Het aantal Vlaamse gemeenten dat actief deelneemt aan de campagne, en daarin ondersteund wordt door de provincies, is met 218 nog groter. Voor een campagne die is opgestart in 2005 is dit een ongelooflijk goed resultaat. FairTradeGemeente is een titel die aangeeft dat de gemeente en haar inwoners zowel eerlijke handel met het Zuiden als lokale duurzame landbouw een warm hart toedragen. Er gebeuren ook effectief inspanningen op dat vlak. Het valt bijvoorbeeld op dat sprekers na een voordracht nu wel eens een pakket lokale hoeveproducten krijgen in plaats van de fles Franse wijn die vroeger gebruikelijk was.

Een gemeente moet voldoen aan zes criteria om de titel FairTradeGemeente in de wacht te slepen. Om te beginnen moet het lokale bestuur fair trade steunen en promoten, met woorden én daden. In de plaatselijke winkels zijn minstens twee fairtradeproducten beschikbaar en in de horeca worden ze geserveerd. Ten derde gebruiken lokale scholen, bedrijven en organisaties fairtradeproducten en helpen ze de kennis en betrokkenheid vergroten. Een goede mediastrategie houdt de campagne lang in het nieuws. Zo voelen inwoners, handelaars en organisaties zich gewaardeerd voor hun engagement. Een lokale trekkersgroep neemt het initiatief om de titel te behalen en zorgt voor continuïteit. En als zesde en laatste actiepunt promoot de gemeente met een nieuw initiatief de lokale consumptie en productie van duurzame voedingsproducten.

Op die manier werken lokale overheden, winkels, horecazaken, scholen, bedrijven, organisaties en individuele burgers mee aan een meer rechtvaardige Noord-Zuid verhouding. “Met eerlijke handel voor de kleinschalige producent in het Zuiden en duurzame landbouw voor de producent in onze eigen streek”, vult de provincie Antwerpen in. Het model is een gezamenlijk initiatief van 11.11.11, Fair Trade Belgium, Oxfam-Wereldwinkels en Vredeseilanden.

Momenteel zijn er 218 Vlaamse gemeenten actief in de campagne en 154 gemeenten behaalden reeds de titel. De provincie Antwerpen, die de kroon spant met 44 titelgemeenten en net zoals West-Vlaanderen de titel FairTradeProvincie draagt, viert dit met een persmededeling en een toast op Fair Trade door gedeputeerde voor Noord-Zuidbeleid Rik Röttger. Het provinciebestuur noemt het promoten van eerlijke handel “een speerpunt van het provinciaal Noord-Zuidbeleid”. Het duurzame aankoopbeleid van de provincie toont zich in de gecertificeerde producten die alle provinciale diensten aankopen en in de fairtradeproducten die op het menu staan tijdens elk publieksevenement.

Naar de lokale landbouw toe kan het engagement van een provincie of gemeente verschillende vormen aannemen. In sommige gemeenten serveert men op recepties alleen nog lokale producten die rechtstreeks bij de producent gekocht worden. Of er is bijvoorbeeld beslist dat hoeveverkopers de preferentiële leveranciers zijn van het sociaal restaurant of het bejaardentehuis van het plaatselijke OCMW.

Op zoek naar nog meer leuke voorbeelden stoten we op de brochure die in het West-Vlaamse dorp Beernem werd uitgegeven om inwoners te stimuleren fairtradeproducten te consumeren en seizoensgroenten en -fruit rechtstreeks bij de lokale landbouwers te kopen. Het gemeentebestuur van Beernem, de gemeentelijke raad voor ontwikkelingssamenwerking en de plaatselijke landbouwraad hebben er hun werk mee gehad. Op het grondgebied van Beernem zijn namelijk 15 thuisverkopers actief. Fairtradeproducten vind je er niet alleen in de plaatselijke Oxfam Wereldwinkel maar ook bij 16 andere handelaars in het dorp.