Grensoverschrijdende business cases creëren fosformarkt

Vlaanderen en Nederland hebben een gemeenschappelijk doel, namelijk het sluiten van de fosforkringloop op een economisch rendabele manier. Het is hen ook al duidelijk hoe ze dat willen doen: door de selectie van grensoverschrijdende business cases met potentieel. Wat nog ontbreekt, zijn personen, bedrijven of organisaties die een nuttige bijdrage kunnen leveren aan één of meerdere van deze projecten uit het bedrijfsleven. Het Vlaams en Nederlands Nutriëntenplatform zetten hun schouders onder de zoektocht naar deze witte raven. Gelet op de inhoud van een aantal cases (o.a. opwaardering van varkensmest) kan die zoektocht maar beter succesvol zijn voor de landbouwsector.

Bedrijven uit Vlaanderen en Nederland willen aan de slag met fosforrecuperatie uit een aantal interessante stromen die vrijkomen op het niveau van bijvoorbeeld een bedrijf, haven of stad. Dit wordt maximaal ondersteund vanuit het Vlaams en Nederlands Nutriëntenplatform. Zij zullen kansrijke koppelingen tussen bedrijven mee inventariseren, de eerste fase van consortiavorming faciliteren en potentiële financiering aantrekken.

Een kritische succesfactor is het bij elkaar brengen van “witte raven”. Dat zijn voorlopers die de persoonlijke motivatie en doelstelling hebben om doorbraken te realiseren en business cases sluitend te krijgen, en daarvoor hun nek durven uitsteken binnen hun organisatie. Aan cases is er alvast geen gebrek. Zo wil een consortium onder leiding van het adviesbureau Royal HaskoningDHV komen tot een vraaggestuurde en meer grootschalige productie van meststoffen, brandstoffen of andere waardevolle eindproducten uit huishoudelijk afvalwater, dierlijke mest en aanverwante nutriëntenrijke stromen.

Actueel is er in Vlaanderen, onder de vorm van dierlijke mest en aanverwante stromen zoals slib en digestaat, een overschot aan minerale nutriënten voor het beschikbare areaal aan landbouwgrond. Tot dusver lukt het niet om ze uit de mestwetgeving te lichten door ze op te waarderen tot 'kunstmestvervangers' zodat deze overschotten een beperkte waarde hebben voor Vlaanderen.

Voor digestaat geldt vandaag dat de afzet niet vlot verloopt door de aanwezige fosfor in het restproduct van een biogasinstallatie. Het fosforgehalte verlagen zou de afzetmogelijkheden als bodemverbeteraar in plaats van meststof vergroten. Het bedrijf Nuresys beheerst een techniek om een techniek om PO4-P om te zetten naar struviet kristallen van 1,5 à 3 mm die gemakkelijk te oogsten en te scheiden zijn van het effluent. Daarom zoekt het bedrijf een eigenaar van een vergistingsinstallatie die wil meewerken aan een demonstratieproject.

De Nederlandse bierproducent Heineken wil samen met de provincie Zuid-Holland en onderzoekscentrum Alterra fosfaat en stikstof terugwinnen uit haar afvalwater en als meststof ter beschikking stellen van de akkerbouw. De open vraag is nog hoe dat in de praktijk het best kan, welke kwaliteitseisen landbouwers stellen aan kunstmest en welke mestsoorten het beste werken voor de verschillende akkerbouwteelten.

De Vlaamse constructeur Vermeulen maakt varkensstalsystemen waarbij de mest en de urine direct van elkaar gescheiden worden. De dikke fractie wordt in een container verzameld en vervolgens via vergisting gevaloriseerd. Om ook met de dunne fractie iets te kunnen doen, is er de denkpiste om de mineralen (stikstof) in te zetten in een nabijgelegen serre. Daarnaast zou de CO2 en warmte afkomstig van de stal aangewend kunnen worden in deze serre.

Voor dezelfde reststroom, met name varkensmest, is er een project waarvoor het businessplan al gereed is. Renovia wenst in totaal één miljoen m³ mest op te halen en om te turnen in waardevolle eindproducten. Decentraal wordt de varkensmest verzameld en gescheiden. De dikke fractie gaat naar de droger en wordt vervolgens opgewaardeerd tot een droge vaste biobrandstof, een korrelmeststof, een substraat (biochar) of zelfs diesel. Door een hoge toegevoegde waarde te creëren via het eindproduct wil Renovia de rendabiliteit van de keten versterken.

Meer info: Vlaams Nutriëntenplatform