Globaal vrijhandelsakkoord botst op nieuw obstakel

De geloofwaardigheid van de Wereldhandelsorganisatie loopt opnieuw een deuk op nu India weigert een deelakkoord over vereenvoudigde grensprocedures te ratificeren. India wil pas bewegen als ook afspraken worden gemaakt over het recht om boeren te steunen. De WTO lijkt nauwelijks een stap verder dan vorig jaar, aldus Boerderij, toen de directeur-generaal de noodklok luidde. China blijft zichzelf in de onderhandelingen over een vrijhandelsakkoord tot ergernis van het Westen definiëren als ‘ontwikkelingsland’, om zo te profiteren van bepaalde privileges. De VS en EU spreken over het belang van een multilateraal akkoord, maar stoppen vrijwel alle mankracht in bilaterale deals.

India maakt het wel erg lastig nog te geloven in een succesvolle afronding van de zogeheten Doha Ronde. Eén diplomaat noemt het chantage, de ander zelfmoord, maar India is niet te vermurwen. Het Aziatische land weigert een deelakkoord over douaneprocedures te ratificeren. Niet, zoals een buitenstaander zou verwachten, omdat het land het akkoord dat in december 2013 op Bali werd gesloten slecht vindt. India eist een parallelle deal over het aanhouden van voedselvoorraden en het subsidiëren van boeren.

Op dit moment mogen landen al voedsel aankopen met het oog op stocks of boeren subsidiëren ten behoeve van de voedselzekerheid. Daarbij zijn wel plafonds ingesteld die bereikt dreigen te worden als de manier waarop de maximale steun wordt berekend niet wordt gewijzigd. Sinds 2008 zijn prijzen volgens India op een nieuw, veel hoger plafond gekomen. Daar heeft India een punt en op Bali beloofde men hierover “snel” tot nieuwe afspraken te komen. Sindsdien is opvallend weinig gebeurd, behalve een Amerikaans voorstel voor een bredere definitie over voedselzekerheid en maatwerk per land.

De geest van het voorstel wordt volgens bronnen wel gesteund door de EU, maar de meeste lidstaten worden zenuwachtig als het woord ‘maatwerk’ zijn intrede doet terwijl het doel van de WTO ooit een gelijk speelveld was. India staat overigens niet alleen met de eis. Een hele serie ontwikkelingslanden ergert zich aan het gebrek van vooruitgang op het landbouwdossier. Voor India staat veel op het spel, namelijk een subsidiepot van bijna 10 miljard euro per jaar voor boeren en hongerigen.

India en de met name rijke landen die weinig trek hebben in een snel akkoord over landbouwsteun-onder-voorwaarden hebben tot 31 juli de tijd om een deal te bereiken. De houding van India legt echter de zwakte bloot van de WTO: tenzij alle 160 lidstaten akkoord zijn, is er geen akkoord. Consensus over één onderwerp is blijkbaar onvoldoende en wordt direct door onderhandelaars gekoppeld aan een ander onderwerp.