Geen straf voor vissers betrapt met vinnen reuzenhaai

De vissers die twee keer betrapt werden met afgesneden vinnen van de bedreigde reuzenhaai, kregen daarvoor geen sanctie. "Op papier is de reuzenhaai één van de best beschermde diersoorten van Europa, maar als hardleerse overtreders ongestraft blijven, dan is de reuzenhaai ten dode opgeschreven", reageert Natuurpunt ontgoocheld op het antwoord van Vlaams visserijminister Kris Peeters op een vraag van Dirk Peeters (Groen).

De reuzenhaai is na de walvishaai de grootste vissoort ter wereld. Een volwassen dier kan tot 12 meter worden, maar is ongevaarlijk omdat hij zich enkel voedt met plankton. De soort vertoeft vaak in wateren rond Groot-Brittannië en Frankrijk en wordt soms voor onze kust gezien, zoals afgelopen zomer nog in De Panne.

"Reuzenhaaien worden vooral bedreigd door overbevissing en de grote vraag naar haaienvlees en organen in Azië, vooral voor de leverolie en de vinnen bestaat een grote afzetmarkt", zegt Frederik Mollen van Natuurpunt. Tot in de jaren ‘90 werd er nog intensief op hen gejaagd en tot vandaag geraken reuzenhaaien ongewild verstrikt in visnetten.

Het resultaat is dat de reuzenhaai sinds 1996 als bedreigde soort op de internationale rode lijst staat. "De soort is daarom niet alleen beschermd door de Europese visserijwetgeving, maar ook door tal van internationale verdragen en zelfs door CITES. Op papier behoort de reuzenhaai tot de best beschermde dieren in Europa. Zo is het niet alleen verboden om reuzenhaaien aan land te brengen of af te vinnen, het is ook verboden om ze aan boord te houden, ook al worden ze per ongeluk gevangen of gedood in netten."

Dat de herhaalde feiten geseponeerd worden, is voor Natuurpunt onbegrijpelijk. "Dit ondergraaft de geloofwaardigheid van soortbescherming. Bovendien werpen zulke misdrijven een smet op de visserijsector, terwijl die net inspanningen levert om duurzamer te worden." De natuurorganisatie vindt dat de Vlaamse overheid had kunnen tonen dat het haar menens is door zich burgerlijke partij te stellen. En bij het uitblijven van een strafrechtelijke sanctie, had de bevoegde minister een administratieve sanctie kunnen opleggen.

"Men moet durven snoeien in de subsidies aan hardleerse overtreders die de regels opzettelijk aan hun laars lappen. Anders blijft het dweilen met de geldkraan open", richt Natuurpunt zich tot visserijminister Kris Peeters. Diens kabinet legt uit dat de Vlaamse overheid een nultolerantie hanteert voor overtredingen op het aanlandingsverbod van beschermde soorten. 

Wanneer vissers betrapt worden, dan wordt er systematisch geverbaliseerd door de controlediensten van het Departement Landbouw en Visserij en wordt het dossier overgemaakt aan het parket. Het is dan aan de gerechtelijke diensten om de overtredingen te beoordelen, en zo nodig gepast te bestraffen. In het gecontesteerde geval van de reuzenhaai seponeerde de rechtbank, en kon de Vlaamse overheid zich om juridische redenen (geen "persoonlijk" en "rechtstreeks" belang) niet burgerlijke partij stellen.