Europees Parlement beraadt zich over bevoegdheden Unie

"Dit is ongetwijfeld", zo stelde de voorzitter van de parlementscommissie Giorgio Napolitano, "één van de belangrijkste rapporten waarover deze commissie deze legislatuur moet stemmen". De inzet is inderdaad groot, want als het document groen licht van het plenum van het EP krijgt, wordt het één van de referentieteksten voor de Conventie over de toekomst van Europa. De bevoegdheidsverdeling tussen Unie en lidstaten is immers één van de moeilijkste happen die daar op het menu staat.

Meer dan een jaar terug kreeg de Commissie Constitutionele Zaken de opdracht om een rapport over de heikele bevoegdheidskwestie op te stellen. De Franse conservatief Alain Lamassoure werd met de redactie belast. Dat werd een moeilijke klus. "Geen enkele paragraaf - één uitgezonderd -", zo zei hij woensdagnamiddag, "heb ik behouden. Ik heb ze allemaal herschreven om een echte compromistekst te kunnen voorstellen".

Na eindeloos overleg met vriend en tegenstander weerhield Lamassoure uiteindelijk drie soorten bevoegdheden: de principiële bevoegdheden van de staat, de eigen bevoegdheden van de Unie en de gedeelde bevoegdheden. Lamassoure vond het niet nodig om een lijst van bevoegdheden van de nationale staten op te stellen. "We gaan er vanuit", zo stelt hij, "dat de lidstaat bevoegd is, tenzij wanneer de grondwettekst er anders over beslist".

Niet iedereen in het EP is het daar mee eens en in de Conventie zal dat ongetwijfeld voor verhit debat zorgen. Het wordt pas echt delicaat als het over de Unie gaat. Hoewel Lamassoure schrijft dat de Unie-bevoegdheden beperkt in aantal moeten zijn, bepleit hij wel bevoegdheidsverdeling. Zowel de financiering van de begroting van de Unie als het buitenlands beleid zouden er in de toekomst moeten bijhoren.

Dat zorgde in de Constitutionele Commissie van het EP al voor enig tandengeknars. Een Beierse stem liet alvast weten dat de Unie niet alleen op de eigen centen kan letten, terwijl de Britse socialist Richard Corbett het moeilijk had dat het buitenlands beleid een eigen Unie-bevoegdheid zou worden. Opmerkelijk was ook dat Lamassoure, nochtans een conservatieve Fransman, landbouw niet als exclusief Unie-terrein beschouwt.

Gerommel was er tenslotte over de controle van de subsidiariteit en de plaats van de constitutionele regio's. Lamassoure stelt voor dat er een versnelde procedure voor het Europees Hof komt om de subsidiariteit te bewaken. Nogal wat leden van het EP vinden dat een gevaarlijke evolutie. Daarnaast is er de regio-kwestie.

Lamassoure moest al gas terugnemen omdat hij sommige regio's een plaats wil geven in het communautair beleid en ze zelfs de mogelijkheid wil geven om in geval van bevoegdheidsconflicten naar het Europees Hof te trekken. In de socialistische fractie werd dat idee op een krachtig 'njet' onthaald. Ook de nieuwe afgezwakte tekst veroorzaakte in die kringen nog veel wrevel.