Europarlement is strijdvaardig over meerjarenbegroting

Het akkoord over het Europese meerjarenbudget dat de EU-top vorige week bereikte, moet nog het fiat krijgen van het Europees Parlement. Maar de marge voor aanpassingen is volgens De Tijd miniem. Door het verdrag van Lissabon beschikt het Parlement over medebeslissingsrecht, en het klinkt vastbesloten om daar ook gebruik van te maken: “De echte onderhandelingen beginnen nu pas.”

Sinds het Verdrag van Lissabon (2007) heeft het Europees Parlement medebeslissingsrecht over de meerjarenbegroting, en het is de eerste keer dat die nieuwe regels worden toegepast. De goedkeuring vergt een meerderheid van 378 van de 754 europarlementsleden, ongeacht het aantal verkozenen dat opdaagt. De uitkomst van de stemming lijkt daardoor moeilijk te voorspellen, zo schrijft De Tijd.

De eventuele onderhandelingen zullen gebeuren onder leiding van huidig EU-voorzitter Ierland. De gesprekken moet het akkoord verteerbaar maken voor het Parlement, maar aan het basiscompromis dat de 27 lidstaten vrijdag sloten, kan in de praktijk niet meer geraakt worden. Een forse verhoging van de middelen zit er bijvoorbeeld niet in: daarvoor zouden de regeringsleiders opnieuw rond de tafel moeten zitten.

Het Europees Parlement wil een concrete belofte om werk te maken van eigen middelen, zoals een Europese BTW. Op die manier zou de Europese begroting niet langer grotendeels afhangen van nationale donaties die ervoor zorgen dat elk land fel gesteld is op de “return” van dat Europese geld naar de hoofdsteden. Verder vraagt het halfrond meer flexibiliteit in het gebruik van de middelen en een herziening van de meerjarenbegroting halverwege de periode van zeven jaar.

De regeringsleiders van hun kant hopen dat die flexibiliteit en de herzieningsclausule het EU-parlement toelaten zonder gezichtsverlies voor het meerjarenbudget te stemmen. Maar of dat genoeg zal zijn, is nog maar de vraag, want de kritiek van het Parlement op de kloof tussen de vastgelegde 960 miljard euro, de effectieve betaling van 908 miljard euro en de schuldenlast die dat met zich meebrengt, klinkt luid.

Als het Parlement tegen stemt, zijn er volgens De Tijd twee mogelijkheden: ofwel onderhandelen de EU-chefs een nieuw, beter akkoord, wat onwaarschijnlijk lijkt met het oog op de verkiezingskalender in Europa. Ofwel komt er geen meerjarenkader, maar wordt de begroting jaarlijks opnieuw onderhandeld.