"Efficiënte landbouw is daarom geen duurzame landbouw"

Het is verkeerd om efficiëntie meteen gelijk te stellen met duurzaam. Dat betoogt Kurt Sannen, voorzitter van BioForum, in een opiniestuk in De Standaard. Zaterdag wijdde de krant een reportage aan vleesproductie met het Belgisch wit-blauw vleesveeras. Volgens Sannen past dat dier in een streven naar efficiëntie zonder besef van grenzen of ecologische draagkracht en brengt het ons geen millimeter dichter bij duurzaamheid.

Elke kilo voeder moet biefstuk opbrengen, zo schreef De Standaard in een aflevering van de reeks 'Van boer tot bord'. Het Belgisch wit-blauw vleesvee heet het toonbeeld van efficiëntie te zijn. De soort zet voedsel het beste om in vlees en zou dus minder methaan- en andere uitstoot per kilo vlees geven. "Daarmee krijg je helaas ook een rund dat enkel met een ingrijpende en dure keizersnede een kalf op de wereld kan zetten. Het fokbeleid was te eenzijdig gericht op de kilo's zodat men de genetische gebreken, de verminderde vruchtbaarheid en een gebrek aan robuustheid er nu maar bij neemt", meent Kurt Sannen.

De voorzitter van biolandbouworganisatie BioForum noemt dat onlogisch aangezien die kenmerken ook belangrijk zijn voor de bedrijfseconomie. Ook het gebrek aan aandacht voor dierenwelzijn is hem een doorn in het oog. "Kijk eens goed rond in het agro-industriële landschap - of dat nu rundvee, varkens of pluimvee is - en je ziet vooral verliezers. Wie wint nog bij dit systeem?", vraagt Sannen zich af, waarna hij zelf het antwoord geeft.

"Niet de boer, want hij moet in dit systeem grote risico's nemen om mee te kunnen, en toch verdient hij maar de helft van de gemiddelde loontrekkende. Niet het milieu, want behalve vervuiling krijgt het nog energieverspillende transporten van voeder en vleesexport, methaangassen en mestoverschot over zich heen. Niet de landbouwdieren, want met 30 procent minder rassen verliezen we genetische veerkracht die we nodig hebben in een onvoorspelbare wereld. De dieren leiden een onnatuurlijk bestaan. Niet de consument, want de kwaliteit van het vlees op hun bord gaat achteruit."

Daarom steekt hij een pleidooi af voor een agro-ecologisch landbouwsysteem dat vertrekt vanuit 'veerkracht' en geen onstopbare drang naar efficiëntie heeft. "Hoewel de economische productie op die manier wat lager lijkt, krijg je met veerkracht een sterker systeem dat meerdere functies tegelijk vervult en dat langer kan blijven duren. Van nature eet een koe geen maïs, noch soja uit Brazilië, maar gras. Handig, want mensen kunnen geen gras verteren. De meerderheid van de landbouwgrond in de wereld (68,7%) is enkel geschikt als graasgronden voor vee. Zonder veeteelt zou hier geen menselijke voeding geproduceerd kunnen worden."

De visie van Sannen kan als volgt samengevat worden: "Minder verspilling, meer cyclus. Minder verliezers, meer toekomst. Minder vlees, maar vlees van hogere kwaliteit eten. Daar winnen de dieren bij, het milieu, de boeren, én de consumenten met hun gezondheid en hun portemonnee. En dat wereldwijd. Agro-ecologie is geen sprookje, maar een reële optie."