Eerste herfst zonder bietencampagne in Moerbeke

Voor het eerst in 138 jaar worden rond deze tijd van het jaar in Moerbeke geen bieten naar de suikerfabriek gebracht. Jarenlang was de gemeente onlosmakelijk verbonden met de suikerproductie. Tot op tweede kerstdag van vorig jaar, toen de 95 werknemers te horen kregen dat de fabriek de deuren zou sluiten. Velen van hen woonden in de suikergemeente en hadden hun hele leven in de fabriek gewerkt. Ook voor de boeren die de bieten teelden, betekende het een zware slag. Nog tot 2010 is er een minimale activiteit in de fabriek, die er troosteloos bij ligt. Wat er daarna moet gebeuren op het gigantische bedrijfsterrein, blijft nog een vraagteken.

Pierre De Bock is schepen van Landbouw en zelf landbouwer, één van de elf uit Moerbeke die de bietenteelt niet hebben opgegeven. "Via een Europese verordening kregen we vorig jaar de kans om onze leveringsrechten voor suikerbieten te verkopen", legt hij uit. "Zo’n twintig van de dertig kwekers in Moerbeke zijn daarop ingegaan. De bieten moeten nu naar de fabriek van Iscal Sugar in Henegouwen. Meer werk, en de prijs voor bieten blijft verder dalen".

"We hebben jarenlang geïnvesteerd en de teelt stond helemaal op punt. Dat rendement gaat verloren", gaat hij verder. Nu de prijs foris is gedaald, hebben de loonwerkers die instonden voor het rooien, ook een overschot aan machines. Een deel wordt verkocht en blijkt in Rusland terecht te komen. "Daar begint men ironisch genoeg nu pas suikerbieten te kweken", aldus De Bock. "Niemand weet hoe de situatie over enkele jaren zal zijn. Misschien is er dan wel weer een tekort. Dan zullen we zien wie het slimste is geweest: wie zijn leveringsrechten heeft verkochten of wij".

Marc Baes (51) kwam in 1973 rechtstreeks van de schoolbanken in de suikerfabriek terecht. In januari stond hij na 34 jaar op straat. Maar sinds begin september is hij aan de slag als gemeentearbeider. "Ik had best een gevarieerde job in de suikerfabriek, maar na 34 jaar had ik het eigenlijk wel gezien", vertelt hij. Lang heeft hij niet stilgestaan bij de sluiting van de fabriek. "Het hing in de lucht. En daarna concentreerde ik me op het zoeken naar nieuw werk. Ik wou in de eerste plaats opnieuw in Moerbeke aan de slag", zegt Baes.

Niet evident, want de werkgelegenheid is er erg beperkt. Het aanbod om als gemeentearbeider te beginnen, was een buitenkansje. "Ik schat dat zo’n 70 tot 80 procent van de werknemers van de vroegere fabriek intussen weer aan de slag is, maar bijna iedereen moest uitwijken naar elders", klinkt het. Financieel heeft de sluiting hem niet geraakt. "Als 51-plusser met vele dienstjaren kwam ik bij de sluiting in aanmerking voor een premie. Die compenseert mijn huidig, lager inkomen".

Vanuit café ’t Stationnetje kijken James Van de Voorde en Linda Maes uit op de Spoorwegstraat en de fabriek. "In rijen stonden ze hier tijdens de drie maanden durende bietencampagne te wachten", vertelt Linda. Ze zijn het er allebei over eens: Moerbeke verliest een stukje geschiedenis. "Iedereen kende wel iemand die tijdens de campagne meewerkte. Als Moerbekenaar leefde je ook mee: de spooroverweg werd gebruikt en er was de geur, geen stank!"

Ook James en Linda vragen zich af wat de toekomst zal brengen. "Waarschijnlijk komen er sociale woningen. Maar er zijn ook geruchten dat Sidmar een stortplaats van het fabrieksterrein wil maken. Dan zijn we wel verder van huis, natuurlijk". Het blijft ook afwachten of de sluiting zich laat voelen in hun portemonnee. "Door die drie maanden ‘overlast’ waren de gemeentebelastingen en huur- en grondprijzen vrij laag. De kans is groot dat die nu gaan stijgen", besluiten de inwoners.(KS)