Een jaar voor deadline blijft doelstelling 5% bio-areaal veraf

“We laten ons niet ontmoedigen door de cijfers, maar we gaan onverminderd door met de uitvoering van het plan”, zegt Vlaams minister van Landbouw en Omgeving Jo Brouns (cd&v). Toch lijken de doelstellingen van het Strategisch Plan Bio 2023-2027 nog veraf.

In 2024 is het aandeel van de biologische oppervlakte in het totale Vlaamse landbouwareaal gestegen tot 1,7 procent. Het aandeel van de biolandbouwers in het totale aantal bedrijven met landbouwproductie bleef stabiel op 2,9 procent. Het globaal marktaandeel van bioproducten groeide naar 3,1 procent in 2024. De precieze cijfers voor 2025 zijn nog in opmaak.

Minder nieuwe aanmeldingen

Peeters neemt akte van het feit dat het bio-areaal momenteel onder de twee procent blijft, nog niet de helft van de doelstelling. “Het is belangrijk om ook nieuwe mensen aan te trekken die kiezen voor biologische landbouw. Helaas blijkt dat de bioboerderijen het ook niet altijd even gemakkelijk hebben om leefbare businessmodellen te realiseren”, stelt ze.

Het aantal nieuwe aanmeldingen voor biolandbouw blijkt af te nemen. De laatste piek bevond zich in 2019, met 75 nieuwe aanmeldingen. In 2024 waren er dat slechts de helft, met 37 nieuwe bio-aanmeldingen.

Sommige biolandbouwbedrijven geven er na minder dan vijf jaar biolandbouwactiviteit al de brui aan. In 2017 was dat het geval voor 11 biolandbouwbedrijven. In 2021 waren dat er 22, in 2024 waren dat er 17.

De meeste nieuwe biolandbouwbedrijven zijn gespecialiseerd in tuinbouw, waaronder groententeelt, fruitteelt en sierteelt. Ook akkerbouw heeft een significant aandeel. Dierlijke productie en gemengde bedrijven hebben een eerder beperkt aandeel van de nieuwe aanmeldingen. Een leuk weetje: het aandeel nieuwe aanmeldingen met een vrouwelijke zaakvoerder lijkt toe te nemen.

Waarom stoppen bioboeren?

Peeters vroeg ook naar de meest voorname redenen voor stopzetting. Daarvoor verwijst Brouns naar een studie van het Agentschap Landbouw & Zeevisserij, uitgevoerd in 2016. Bij een volledige stopzetting gaat het vaak om een faillissement, een teleurstellende ervaring of een pensioenboer zonder overnemer.

Wanneer een biobedrijf niet op de fles gaat maar wel terugschakelt naar gangbare productie, ligt de oorzaak vaak bij een te kleinschalige werking om de kosten te dragen. Een gebrek aan klanten en de afhankelijkheid van vaste afnemers blijkt ook een probleem, net zoals het voldoen aan de wettelijke voorschriften.

Vlaams minister Brouns wil de 5%-doelstelling nog niet opgeven, al geeft hij aan dat er nog een weg te gaan is. Het plan zal volgens Brouns nog steeds worden uitgevoerd. "2027 is daarbij niet het eindpunt, ook nadien werken we verder aan een bloeiende biosector", aldus de minister.