"Duurzame groei voor een economisch leefbare landbouw"

Enerzijds de weerbaarheid van de landbouwsector verhogen maar anderzijds de globale milieudruk doen dalen. Met die evenwichtsoefening snijdt het regeerakkoord van de nieuwe Vlaamse regering het thema land- en tuinbouw aan. Een eerste analyse van het akkoord maakt Boerenbond tevreden met de accenten die het bevat. “Dit regeerakkoord beklemtoont het belang en de rol van onze Vlaamse land- en tuinbouw en verbindt daar in meerdere beleidsdomeinen ook duidelijke gevolgen aan”, aldus voorzitter Piet Vanthemsche. Als voorbeeld geeft hij het hernemen van de evenwichten uit het Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen.

Het regeerakkoord spreekt van “duurzame groei voor een duurzame en economisch leefbare landbouw”. Boeren en tuinders worden bevestigd in hun rol van ‘ondernemers in het kwadraat’, die ze al toebedeeld kregen door de vorige landbouwminister, Kris Peeters.

De nieuwe ploeg van ministers is zich er zeer van bewust dat landbouw ruimte vergt, rechtszekere ruimte. “Ook hier kunnen we meer en beter verbinden om vooruit te gaan”, klinkt het. Iets concreter spreekt het regeerakkoord van een gebiedsgerichte en projectmatige aanpak met een procesmanager die voor samenhang zorgt bij de uitvoering van de verschillende beleidsagenda’s in het buitengebied (mobiliteitsplannen, waterbekkenbeheerplannen, milieu- en natuurbeleidsplannen, enz.).

Verder verwoordt het regeerakkoord de ambitie om met de agrovoedingsindustrie in Vlaanderen vooruit te gaan richting dé Food Valley van Europa. Innovatie is daarvoor belangrijk. Om de sector innovatiever, duurzamer en weerbaarder te maken, wordt op het Vlaams Landbouwinvesteringsfonds (VLIF) gerekend. De regelgeving voor investeringssteun wordt wel aangepast. Voor de agrovoedingssector wordt een strategisch innovatieplatform opgericht.

Vlaanderens grootste landbouworganisatie, Boerenbond, is naar eigen zeggen tevreden met de ontwikkelingskansen die de regering wil scheppen voor land- en tuinbouwbedrijven. “De nieuwe Vlaamse regering wil uitdrukkelijk inzetten op sociaal-economisch beleid en erkent daarbij ook expliciet het belang van de Vlaamse land- en tuinbouw en de actieve rol die de sector in het landelijk gebied speelt.”

Duurzaamheid (op vlak van milieu, dierenwelzijn, voedselveiligheid,…) is daarbij de basisvoorwaarde. Daarbij plaatst de nieuwe ploeg zich op één lijn met de Europese regelgeving om een gelijk speelveld te garanderen en dus geen concurrentieel nadeel voor onze bedrijven te veroorzaken. “Geen ‘gold plating’ dus”, laat Boerenbond verstaan dat dat voor de sector een belangrijk punt is.

Dierenwelzijn wordt in het regeerakkoord als een afzonderlijke bevoegdheid ondergebracht bij het beleidsdomein leefmilieu, natuur en energie. Voor Boerenbond is het daarbij belangrijk dat ook in deze materie het principe van ‘no gold plating’ expliciet in het regeerakkoord is opgenomen. “Enkel wanneer de sector akkoord gaat, zal men verder gaan dan wat Europees bepaald is”, wordt het principe verduidelijkt.

Het Vlaams Landbouwinvesteringsfonds (VLIF) blijft de motor voor duurzame groei en wordt verder versterkt. Ook maatregelen om de sector crisisbestendiger te maken tegen sterk schommelende marktomstandigheden zijn opgenomen. Hierbij wordt de focus gelegd op risicobeheer en op initiatieven rond prijsvorming en -transparantie.

Verder wordt met een sterk overleg- en coördinatiemodel evenals een procesmanager een oplossing naar voor geschoven voor de opeenstapeling van de talrijke Vlaamse beleidsagenda’s voor het buitengebied. Bekkenbeheerplannen, Sigmaplan, mobiliteit, havens, natuur, milieu, erfgoed, recreatie, … allen hebben ze hun plannen in het buitengebied, echter zonder enige coördinatie. “Dit leidt tot grote onzekerheid bij onze bedrijven die door het bos de bomen niet meer zien”, legt Boerenbond de vinger op de wonde. De organisatie rekent erop dat het nieuwe model tot een effectieve verbetering van de versnipperde aanpak op het terrein zal leiden.

Qua natuurbeleid wordt geopteerd voor een verstandig-groen beleid met focus op de Europese verplichtingen. Daarbij wordt ook het principe ‘sterkste schouders, zwaarste lasten’ nogmaals verankerd. Het regeerakkoord voorziet in bijkomende middelen voor de uitvoering van de instandhoudingsdoelstellingen voor natuur, de programmatische aanpak stikstof, het herstructuringsprogramma en flankerend beleid. De effectiviteit en haalbaarheid op het terrein van de natuurdoelen worden geëvalueerd.

Ook bij het beleidsdomein onroerend erfgoed verheugt Boerenbond zich in de nieuw gelegde accenten en de expliciete aandacht voor land- en tuinbouw. Unesco-erkenningen, die veelal ook landbouwgronden binnen hun perimeter hebben, zullen gepaard gaan met convenanten met eigenaars en gebruikers zodat vooraf duidelijke afspraken kunnen gemaakt worden over de omvang en impact van dergelijke dossiers.

Dat beleidsdomein zal er ook uitdrukkelijk voor kiezen om landbouw en andere menselijke activiteiten samen te laten gaan met erfgoed. Het regeerakkoord voorziet daarbij de uitwerking van een rechtszeker kader waarbij beschermingsinitiatieven van onroerend erfgoed het voortbestaan van landbouwbedrijven niet zullen verhinderen of financieel belasten.

Nu de teerlingen geworpen zijn en zowel de nieuwe regering als het regeerakkoord een feit is, hoopt Boerenbond dat de nieuwe regering snel en efficiënt aan de slag zal gaan. De landbouworganisatie wenst deze ploeg alle succes toe. Boerenbond feliciteert tot slot de nieuwe minister van Landbouw, Joke Schauvliege, met haar nieuwe bevoegdheden en hoopt de goede samenwerking die er met haar reeds was in de voorbije legislatuur, als minister van Leefmilieu, Natuur en Energie, verder te kunnen zetten.

Eén natuurorganisatie reageerde al op het regeerakkoord, namelijk Vogelbescherming Vlaanderen. Zij hecht veel belang aan de belofte van de nieuwe regering om effectief werk te maken van de definitieve bescherming van waardevolle kustpoldergraslanden, en dit op basis van een kaart van de graslanden die na openbaar onderzoek wordt vastgesteld. De werkgroep S.O.S. Kustpolders gaat er op toezien dat de 8.000 à 10.000 hectare historische poldergraslanden volwaardig beschermd worden.

Lees morgen meer over het landbouwluik in het regeerakkoord op VILT.be.