Duitsland in de problemen door een te laks mestbeleid

De Europese Commissie sleept Duitsland voor het Hof van Justitie wegens niet-naleving van de Nitraatrichtlijn. In de zomer van 2014 kwam er een eerste waarschuwing in de vorm van een ‘reasoned opinion’. Sindsdien heeft de overheid onvoldoende gedaan aan de waterverontreiniging door nitraat uit mest. Volgens de Europese Commissie wijst de recente rapportering door Duitsland zelfs uit dat het met de nitraatverontreiniging van grond- en oppervlaktewater verder de verkeerde kant uitgaat.

Vlaamse landbouwers weten als geen ander dat bemesten een fragiel evenwicht zoeken is. Bemest je teveel, dan dreigt er nitraat en fosfaat uit te spoelen naar het oppervlaktewater. Bemest je te weinig, dan schiet de oogst er bij in. In het huidige mestactieplan – ondertussen zijn we aanbeland bij MAP5 – wordt van landbouwers verwacht dat ze nog wat scherper op de snee bemesten. De verstrenging van de fosfaatnormen voor wie geen tegenstalen kan voorleggen, maakt dat het zelfs onmogelijk wordt om met ruwe (varkens)mest de stikstofnorm optimaal in te vullen. Vooral vanaf 2017 zal zich dat doen voelen omdat van percelen zonder bodemanalyse dan automatisch vermoed wordt dat de bodemvoorraad beschikbare fosfaat zo groot is dat de bemestingsnorm fors omlaag kan.

Voor akkerbouwers en veehouders is het soms moeilijk te begrijpen dat het Vlaamse mestbeleid de duimschroeven steeds verder aandraait, terwijl er over de grens meer vrijheid genoten wordt. Met enige afgunst kijken ze naar hun Duitse collega’s die bijvoorbeeld van de vorst gebruik mogen maken om drijfmest te voeren op wintergranen. Half januari – een maand voordat in Vlaanderen het bemestingsseizoen start – kon je in Duitsland al tractoren met mesttanks op de velden spotten. Terwijl er in bij ons maar bemest mag worden van zonsopkomst tot zonsondergang wordt er daar 's nachts doorgereden.

Vergis je echter niet, ook Duitsland moet de nitraatverontreiniging van water door het gebruik van mest(stoffen) in de landbouw tegengaan. De waterkwaliteit wordt er net zo goed als bij ons gemeten gelet op de Europese Nitraatrichtlijn. Die metingen wijzen uit dat de nitraatverontreiniging van grond- en oppervlaktewater, inclusief de Baltische Zee, nog toeneemt. In de zomer van 2014 gaf de Europese Commissie Duitsland een eerste verwittiging en nu moet het land zich zelfs verantwoorden voor het Hof van Justitie voor zijn te laks mestbeleid. De grotere vrijheid die Duitse landbouwers nu nog genieten bij het bemesten, zou dus wel eens van korte duur kunnen zijn. Momenteel evalueert Duitsland zijn mestbeleid maar de Commissie heeft er blijkbaar onvoldoende vertrouwen in dat dit maatregelen zal opleveren die het tij kunnen keren.

Ter vergelijking: in Vlaanderen is er al jaren sprake van een duidelijke verbetering van de waterkwaliteit in landbouwgebied. Voor 2010 schommelde het percentage meetpunten met een overschrijding van de nitraatnorm rond 38 procent. Ondertussen zitten we in de buurt van 20 procent (meetjaar 2014-2015). Met MAP5 moet nog een flinke verbetering gerealiseerd worden om tegen 2018 niet hoger uit te komen dan vijf procent rode meetpunten.