Boeren op een Kruispunt vraagt om structurele doorverwijzing bij noodgevallen
nieuwsHulporganisatie Boeren op een Kruispunt wil structureel opgenomen worden in de protocollen van hulpdiensten en dierenartsen. “Het begeleiden van getroffen landbouwers moet zo vroeg mogelijk opgestart worden”, vertelt Els Verté, directrice van Boeren op een Kruispunt. “De gevolgen van incidenten worden vaak onderschat. Stalbranden waarbij dieren omkomen kunnen bijvoorbeeld psychologisch zeer zwaar wegen. Niet alleen op de landbouwers zelf, maar ook op hun kinderen.”
Land- en tuinbouwers worden in hun bedrijfsvoering soms geconfronteerd met dramatische gebeurtenissen die een enorme impact hebben op hun gezin, hun bedrijf en hun toekomst. Denk aan arbeidsongevallen, een verwoestende stalbrand of een dierziekte waarbij het volledige veebestand moet worden geruimd. “Zulke crisissen brengen veelzijdige en vaak langdurige gevolgen voor landbouwers met zich mee. Het is daarom cruciaal dat er snelle, deskundige en mensgerichte ondersteuning is”, aldus Verté. “Hoe langer er gewacht wordt, hoe moeilijker het wordt om eventuele moeilijkheden opgelost te krijgen. Dit kunnen zowel administratieve als psychologische gevolgen zijn.
Materiële schade, druk en een grote papierstapel
Na een incident wachten er vaak heel wat financiële en administratieve taken. “Maar niet iedereen kent de te volgen procedures, begrijpt de ambtelijke taal of weet hoe een financiële vergoeding kan worden verkregen. Hoewel verzekeringen en overheden in bepaalde gevallen tussenkomen, dekken deze vergoedingen meestal slechts een deel van het totale verlies. De materiële schade bij stalbranden reikt vaak ook verder dan enkel de stallen en de dieren. Er is ook het verlies van jarenlang opgebouwde genetica of gespecialiseerde veestapels. Zulke verliezen zijn moeilijk te herstellen en raken aan de kern van het landbouwbedrijf”, vertelt Verté.
Landbouwers blijven vaak achter met openstaande schulden, onzekerheid richting leveranciers en druk vanuit financiële instellingen. “Het herstellen van de bedrijfsvoering vergt extra ondersteuning en advies. Hoe sneller dit gebeurt, hoe beter en hoe kleiner de kans dat ze verstrikt raken in het papierwerk.”
Mentale en emotionele impact wordt onderschat
Naast economische gevolgen, zijn ook de psychologische gevolgen vaak enorm. “Professionele mentale ondersteuning is in deze situaties geen luxe, maar een noodzaak”, aldus Verté. “Het meemaken van een brand waarbij men zijn dieren niet kan redden, of moeten toezien bij de euthanasie van een veestapel door een dierziekte, laat diepe sporen na voor het hele gezin. Het is een soort van rouwproces dat ze doormaken.”
Landbouwers die na een dramatische gebeurtenis niet onmiddellijk de gepaste hulp krijgen, hebben vaak achteraf intensere begeleiding nodig. “Als er te lang gewacht wordt, kunnen slachtoffers in een vicieuze cirkel terechtkomen waaruit ontsnappen steeds moeilijker wordt. Vaak zijn dan ook meer psychologische sessies nodig.”
Belangrijke rol voor erfbetreders en hulpdiensten
Verté benadrukt dat boeren in nood er niet alleen voor hoeven te staan. Boeren op een Kruispunt is bereikbaar voor iedere Vlaamse land- of tuinbouwer die ondersteuning kan gebruiken na een ramp of ingrijpende gebeurtenis.
Toch vindt niet iedereen die daar behoefte aan heeft de weg naar de organisatie. “Erfbetreders zoals dierenartsen, adviseurs, voerleveranciers en andere professionals die regelmatig op landbouwbedrijven komen, spelen hierin een sleutelrol”, aldus Verté. “Zij kunnen tijdig de signalen opvangen en actief doorverwijzen naar onze diensten.”
Volgens Verté zou het nog beter zijn als een vrijwillige doorverwijzing in de toekomst structureel wordt opgenomen in de protocollen van onder meer brandweer, politie en dierenartsen. Kan de vzw, die de begeleiding volledig kosteloos aanbiedt, snel de slachtoffers helpen? “Geen wachtrijen bij ons, we helpen mensen onmiddellijk. Via een intakegesprek luisteren we eerst wat de noden zijn zodat ze toegang krijgen tot de juiste hulp.”
