Bezorgdheid over stijgende voedingsprijzen breidt uit
nieuwsDe eerste gevolgen van de hype rond biobrandstoffen zijn al goed zichtbaar, zelfs nu de sector nog in een aanvangsfase verkeert. Nu al stijgen de prijzen voor granen en alle eetbare oliën zoals palmolie, koolzaadolie en zonnebloemolie pijlsnel. Palmolie is bijvoorbeeld sinds begin dit jaar 50 procent duurder geworden. Tarwe is in de loop van 2006 in prijs verdubbeld. Maïs steeg met 50 procent. Uiteraard zijn de prijsstijgingen deels te wijten aan een grotere vraag uit China en India, maar de aanwending van die landbouwproducten voor biobrandstof blijft de grootse oorzaak.
De vlucht naar meer groene energie wordt in Europa mee gedragen door de milieubeweging. Maar zij stellen stilaan hun eisen. Zo dringt de Bond Beter Leefmilieu (BBL) in Vlaanderen aan op het gebruik van gecertificeerde oliën. De invoerder moet daarbij bewijzen dat de olie komt van bestaande plantages en niet van recente kaalkap van regenwouden. Ook op de verwerking komt kritiek. "Het omzetten van palmolie in energie via warmtekrachtkoppelingcentrales is veel interessanter dan het omzetten in motorbrandstoffen", zegt Bram Claeys van BBL.
Ook topmensen uit de industrie, zoals Page, werpen vragen op. "De wereld voorzien van voedsel met het huidige landbouwareaal is al een hele uitdaging, zeker met de dreigende klimaatverandering", zegt Page. Opvallend: Cargill investeerde zelf wereldwijd al voor 1 miljard dollar in fabrieken voor biobrandstof. Ook achter de bio-ethanolfabriek Bioro in Gent is de groep de drijvende kracht. Toch blijft Page voorzichtig en zal hij indien nodig kiezen voor voeding. "We zijn met biobrandstof begonnen aan iets waarvan we de gevolgen moeilijk kunnen inschatten", geeft Page toe.
Hij benadrukt dat de CO2-balans negatief kan uitvallen als bossen worden gekapt om palmolieplantages aan te leggen. Vooral in Indonesië en Maleisië dreigt dat probleem. Ook in Brazilië dreigen wouden opgeofferd te worden aan de energiehonger van de VS. De problematiek raakt ook België. Sp.a-voorzitter Johan Vande Lanotte pleitte al voor het heraanleggen van 250.000 hectare palmolieplantages in Congo om de eerste fase van de kernuitstap in België te compenseren.
Daarmee is het probleem van Lotus Bakeries voorlopig niet opgelost. "De prijzen voor onze belangrijkste basisstoffen - boter, olie, stroop en granen - rijzen de pan uit", zegt Jan Vander Stichele. "Dat is niet houdbaar. We zullen niet anders kunnen dan doorrekenen en dat is een probleem, want de consument is gewoon een bepaalde waarde voor zijn geld te krijgen". Jean-Pierre Roels, verkoopdirecteur van Ceres, de grootste meelgroep van België, treedt Vander Stichele bij. "De klant is nooit blij met hogere prijzen. Het zal er voor ons op aan komen zoveel mogelijk het effect te minimaliseren door een stuk efficiënter te werken".
De Europese federatie voor de voedingsindustrie CIAA ziet de evolutie met lede ogen aan. "We zijn niet tegen alternatieve energiebronnen", haast Nathalie Lecocq, directeur Economische Zaken bij de organisatie, te benadrukken. "We zijn ons bewust van de nood aan nieuwe, schone brandstoffen, maar we willen toch waarschuwen. Het is absoluut nodig dat werk wordt gemaakt van een grotere diversiteit in brandstoffen, naast die gebaseerd op suikerbiet, oliën en granen. Want die zijn broodnodig voor de voedingsindustrie, die geen alternatief heeft. Een grotere variatie, waarbij bijvoorbeeld ook op biomassa wordt ingezet, moet wat van de druk op de prijzen wegnemen".
Sommige voedingsbedrijven zoeken ook naar alternatieve recepten om de kosten te drukken. Zo gaf Unilever al aan te overwegen minder koolzaadolie te gebruiken in zijn margarines. "Als het daarin slaagt, zijn wij zeker kandidaat-klant", reageert Vander Stichele van Lotus Bakeries. "Maar recepten veranderen is niet gemakkelijk zonder compromissen te sluiten in smaak en kwaliteit. Er moet gewoon dringend een grootschalig socio-economisch debat op gang komen".(KS)
Bron: De Morgen/De Tijd
